Lipawa www.szlakiempodrozy.pl

Ścieżkami Lipawy

Trzymając lornetkę przy oczach omiatam krajobraz, który wynurza się z morskiej toni niczym okrętowy peryskop. Zresztą, symbolicznie można uznać, że tak właśnie jest. Zawiewający od Bałtyku wiatr, jakby podkreślał tę dziwną zależność od morza, z jaką łączy się Lipawa.

Z każdym krokiem wchodzę głębiej w arterie miasta, będącego prawdziwym kurortem wakacyjnym Łotyszy. W gruncie rzeczy, na razie, niewiele różnią się od zwykłych osiedlowych uliczek zwykłych miejsc. Z całej gamy szarości i ceglanej barwy zabudowań wyławiam wzrokiem mural na ścianie. Kluczę to w lewo to w prawo chłonąć tę… normalność, zwyczajność życia.

Podążam Republikas iela słysząc dudnienie przejeżdżających aut. Kocie łby robią swoje; podskakujące na nich koła raz za razem pozostawiają za sobą ten specyficzny dźwięk. Obdrapane kamienice, zabazgrane czarnymi napisami, wołają o remont. Gdzieniegdzie spośród nich wyławiam wzrokiem ładniejsze elewacje; tu biało czerwoną, dalej kremową. O, ta to nawet jest na sprzedaż…

Zmiana nawierzchni na asfaltowa, automatycznie ścisza odgłos pojazdów. Jakby na życzenie także i obroty przejeżdżających aut spadają, co skutkuje ledwie pomrukiwaniem silników. Wszystko przez Plac Różany (Rožu laukums), zawdzięczający swą nazwę zdobiącym środek placu kwiatom. Obejście wytyczonych tu ścieżek zajmuje mi może minutę. Tym bardziej dziwi to, że od 1912 r. stanowi główny punkt na mapie miasta. Gdzieś wyczytałem, że to tu na co dzień spotykają się miejscowi i to tutaj spacerują turyści. Może to wina pory dnia, ale póki co tego nie widzę.

Dzielnice Lipawy tworzą mi.in: Vecliepāja, Ezerkrasts, Dienvidrietumu rajons, Ziemeļu priekšpilsēta, Jaunliepāja. Velnciems zaś, wedle miejscowych opowieści nazwę zawdzięcza samemu Piotrowi Wielkiemu, który nadał ją podczas swej wizyty w 1697 r.. Kest i dzialnica Tosmar – ze stocznią utworzoną w 1900 r.”

Nauka, wiara i bursztyn – symbole Lipawy

Dlaczego warto zacząć właśnie tutaj? Choćby, z uwagi na mieszcząca się tuż obok biuro „Informacji turystycznej”, oznaczone wielką białą literą „i” na zielonym tle, gdzie zaopatrzyć się można w mapę czy pamiątki.

Biegnąca prostopadle do placu, główna ulicą miasta – Liela gromadzi jednak sporo obiektów. Jaśniejąc bielą budynek Uniwersytetu Lipawskiego (Liepājas Universitāte) zamyka niejako plac od południowego-zachodu. Wiecie, że uczelni kształci obecnie ok 2,6 tyś studentów! I choć powstała w l.50 XX w., przeobrażono ja w uniwersytet dopiero w 2008 r. Mało tego, placówka jest jedyną taką w całym regionie Kurlandia! Zerkam jak młodzi ludzie to wchodzą, to wychodzą z uczelni, oferującej im wybór jednego z 47 kierunków. Ja te czasu mam już za sobą…

Uniwesytet Lipawa www.szlakiempodrozy.plUniwersytet, Lipawa; źródło: Flickr

Niego „wyginająca” się ulica wiedzie mnie przed szary budynek z wieżą – kościół oczywiście tym razem ewangelicki, będący własnością parafii katedry św. Trójcy. Gdy w 1744 r. poczęto go stawiać postanowiono mu nadać rokokowego charakteru. Budowany z piaskowca specjalnie importowanego z Gotlandii ostatecznie ukończono w 1758 r. A, że jego twórcy chcieli, by wprost nawiązywał do miasta, na dobudowanym w XVIII w. barokowym portalu umieścili herb Lipawy, a z obydwu stron dodali rzeźby, symbolizujące Wiarę i Miłość.

Katedra św. Trójcy Lipawa www.szlakiempodrozy.plKatedra św. Trójcy Lipawa; źródło: Flickr

Wchodzę i… oczom nie wierzę. Obdrapany przedsionek z dwóch stron okalają brązowe schody z białą, pełną przedsionek którego ściany wręcz straszą grzybem. Pierwsze wrażenie mija wraz z minięciem kolejnych drzwi. Środkowe przejście wyłożone czerwonym dywanem prowadzi wprost przed kapiący złotem wielki ołtarz. Mijając białe ławki, dziwię się obecność drzwiczek. Otwieram jedne z nich pakując się do jednego z rzędów.

Ładne wnętrze katedry św. Trójcy - Lipawa www.szlakiempodrozy.pl

Wnętrze katedry św. Trójcy w Lipawie www.szlakiempodrozy.pWnętrze katedry św. Trójcy w Lipawie; źródło: Flickr

Uważnie omiatam wzrokiem wnętrze, ostatecznie na dłużnej zatrzymując się na tym, co obecnie mam za plecami. Wykręcam szyję, by lepiej przyjrzeć się obiektowi z którego ów kościół słynie najbardziej. Wiecie, że te kościelne organy do 1912. r. były największym tego typu instrumentem na świecie?! Dziś, po wielokrotnych remontach, stanowią perłę w koronie zabytku. Dość powiedzieć, że zainstalowano w nich aż 7 tyś piszczałek, i 131 tzw. registrów, czyli tych takich popularnych wajch, do włączenia poszczególnych głosów. Widoczne na nich złote zdobienia, w formie rzeźb i ornamentów odbijają światło z wiszącego na ich wysokości żyrandola. Widok obłędny…

Organy katedry w Lipawie na Łotwie www.szlakiempodrozy.plOrgany katedry w Lipawie na Łotwie; źródło: Flickr

Ruszam w mały obchód i po chwili znajduje tablicę, poświęconą Finom, którzy w kościele składali przysięgę nowo powstałemu rządowi w 1918 r. Jako, że w 2020 r. ukończono renowację konstrukcji, dziś lśni ona nowością. Najlepsze zostawiam sobie na koniec. Wdrapując się na górę czuję ekscytację. Jak się okazuje uzasadnioną, bo panorama Lipawy z 55 m wieży, jest niecnego sobie.

A skoro mowa o muzyce. Przecież ta kościelna, nie każdemu przypada do gustu prawda? Co więc w takiej sytuacji zrobić w Lipawie? Może… przejść na druga stronę ulicy i podążyć wzdłuż ul. Radio. Wybieram właśnie tę opcje i mijając zapełniony parking. Za wąskim przejściem przyjemnie mijam odnowiony, kremowy gmach. Taki sam widok, tyle, że nieco zniekształcony o odwrócony odija się teraz w oszklonym, nowoczesnym budynku. Hala koncertowa Great Amber (Lielais Dzintars) to nie tylko zwykłe miejsce muzycznych występów. Przypominająca kształtem stożek budowlę zaanektowała Lipawska Orkiestra Symfoniczna, mająca tu swą siedzibę i urządzająca tu swe próby. Zbudowana kosztem 30 mln euro konstrukcja ma 30 m wysokości. Budowniczy stworzyli w środku aż 8 kondygnacji, dzieląc przestrzeń na trzy sale mogące pomieścić odpowiednio: 1000, 200 i 120 osób. Trzeba powiedzieć, inwestycja ze wszech miar udana – przynajmniej wizualnie…

Hala koncertowa Great Amber Lipawa www.szlakiempodrozy.plHala koncertowa Great Amber Lipawa; źródło:Wikipedia

Tak przyszło mi teraz do głowy, że Lipawa – stolica Kurlandii, stanowi taki idealny miks, którego składnikami nowoczesność i tradycja. O ile tę pierwszą ukazuje właśnie sala koncertowa, o tyle właśnie zaczyna się przede mną rozpościerać historyczne dziedzictwo tego miasta. Ceglana ściana wiekowego domu, wyłożona brukiem ulica, no i te chropowate ściany zwyczajnych bloków. Wchodzę w obszar osiedla ni i klucząc między domami odnajduję prawdziwą perełkę. Rzadko ma się okazję podziwiać takie cudo. A zwłaszcza jeśli przeszłość gmachu naznaczona była obecnością w nim rzeszy uczniów… Tymczasem na lipawski gmach gimnazjum mógłbym patrzeć godzinami. Jasna fasada pełna misternych zdobień i nadających jej charakteru brązowych okien sprawia, że jakbym… zatęsknił za szkoło. No, może nie aż tak. Ale założona 1912 r. dla dziewcząt w to jednak perełka, prawda?

Gmach Gimnazjum w Lipawie www.szlakiempodrozy.plGmach Gimnazjum w Lipawie; źrodło: Wikipedia

Wątpliwe jednak, by ten wygląd wynagradzał ówczesnym uczniom konieczność nauki w języku rosyjskim. Gdy po dekadzie lekcje zaczęto prowadzić już po łotewsku wydawało się, że miejscowi będą przez lata zadowoleni. Ale nadeszła I wojna światowa, w Lipawie pojawił się Wermacht, który zajął mury szkoły. Mimo to ta przetrwała i do dziś prowadzi działalność dydaktyczną.

“Przy Kungu iela 24 mieści się kamienica, którą w XVIII w. zamieszkiwała pochodząca z Niemiec Madame Hoijer. Prowadząca ty swój pensjonat kobieta stała się znana dzięki temu, że w 1697 r. zamieszkał w nim, wizytujący miasto, car Piotr I. Do dziś mieszkańcy nazywają budynek nie inaczej, jak „domem cara Piotra I”.”

Zakupy w Lipawie

W czasie I wojny światowej Lipawa nie doznała wielu zniszczeń. Mieszkańcy przeżyli gehennę dopiero w czasie II wojny, kiedy to miasto poprzez bombardowania straciło ok. połowy zabudowań. Proces odbudowy zajął sporo czasu, spadając na karb władz ZSRR. A, że członkowie władz zakochali się w pięknie starej dzielnicy, ci postanowili… zamknąć ja przed przybywającymi do miasta.

Czytaj dalej

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments