San Francisco wyrozniajacy www.szlakiempodrozy.pl

Klimatyczne San Francisco cz.II

Wspomnień czar w Yerba Buena

Jaki potencjał posiada dzielnica, której przygotowanie pochłonęło 2 mld $? Rewitalizacja Yerba Buena to książkowy przykład tego jak realizować wielkie projekty infrastrukturalne o zabarwieniu społecznym.

Ale zanim to nastąpiło, nadszedł 8 kwietnia w 1906. O godzinie 5.12 wydawało się, że nadszedł armagedon. Budynki w tej okolicy zaczęły się walić jak domki z kart. Gazociągi eksplodowały, ogień sięgnął temperatury 1500°C topiąc niemal wszystko na swej drodze. Dym uniósł się na wysokość 8 km nad miastem;płomienie widoczne były z odległości 80 km. Spaliło się 10,5 km2 miasta w tym nabrzeże, dzielnica finansowa i tereny przemysłowe. Płonące 28 000 budynków sprawiło że parki Golden Gate i Presisio zaroiły się od prowizorycznych namiotów w których, żyło 250 tyś ludzi…

Trwało ledwie 65 sekund, ale siła 8,2 stopnia w skali Richera zniszczyła całą sieć transportową, zatapiając zatokę Yerba Buena. Tak było dawniej. Wyglądająca jak getto, pełna włóczęgów, pijaków i bezdomnych. A dziś?

Pełen werwy idę do parku, gdzie wita mnie radośnie szumiąca kaskada wodna, powstała na cześć pastora Martina Luthera Kinga. Jego duchowe przesłanie figuruje na płytach z granitu i taflach szkła. Pobieżnie rzucam okiem na napis informujący o działającej tu galerii sztuki „Center for the Arts”. Prócz niej w Forum Building zgłębić można nowości na wystawach artystycznych. Na rogu Howard i 4th St dzieci szaleją w Children’s Center. W zimie pełnowymiarowe kryte lodowisko peka w szwach, latem w „muzeum kreatywności” mogą zaś montować filmy i tworzyć animacje. Nie zabrakło i karuzeli, powstałej już w 1906, która składa się z 62… żyraf, komi i innych zwierząt.

Ferry Building to już pełen lans. W dawnej przystani obsługującej w początkach XX w. połączenia z Marin i Oakland ludzi od groma. Zresztą, jak co dzień. Idąc tropem palm, rosnących w pasie w dwa kierunki ruchu zdaję sobie sprawę, że zbliżam się do okolic, która napędza tutejszą gospodarkę.

Ferry Building San Francisco www.szlakiempodrozy.pl

Ferry Building; źródło: Flickr

Wnętrza zaadoptowano na sklepy spożywcze, kawiarnie i restauracje. Wszystko utrzymane w dekoracji ceglanych łuków z marmurowymi posadzkami. Co ciekawe, nie jest to jakiś staroć – powstał w 1989. Wieża, która wyrasta na środku to kwintesencja szczęścia. 72 m ściana przetrwała oba wielkie trzęsienia. No dobrze, ale to przecież przystań, więc co z jej działalnością? Po tym jak straciła rację bytu za sprawą budowy mostów, dziś trwa powrót do korzeni. Promy znów kursują między Marin i East Bay obsługując dziennie 11 tyś ludzi.

Nagle spostrzegam, że wokół jakby znikąd wyrosła grupa rodziców z dziećmi. Co ich tu przygnało? Oczywiście, że Exploratiorium – muzeum na pirsie 15 to wprost wymarzone miejsce! Nauka przez zabawę w ruchomych piaskach i pędzącym tornado, jest chyba najbardziej popularna. Tłumy tłoczą się przy Tactie Dome, które należy przejść w kompletniej ciemności używając tylko zmysłu dotyku. Bay Observatory rozwiewa zagadki procesów zachodzący w środowisku naturalnym. A dla przyszłych MacGyver’ów jest dział majsterkowania – Tinkering Studio.

Tęczowa Castro

Wchodzę do świata, który upodobali sobie zwłaszcza geje. Wiktoriańska zabudowa z zewnątrz nie różni się niczym szczególnym. Inaczej było w l.80, gdy dzielnicę omijali niemal wszyscy. Wówczas „eksplodowała” bowiem tu epidemia AIDS.

Castro nocą San Francisco www.szlakiempodrozy.pl

Castro nocą San Francisco; źródło Flickr

Ruszam z północy na południe główną ulicą – Castro St. Zielone drzewa i bluszcz wetknięty w… siatki płotów sprawia, że całość przedstawia się inaczej niż myślałem. Jak by tu określić elewację domów? Chyba najlepiej pasuje określenie „błysktliwe”..

Skrzyżowanie z Market St. wita mnie… czymś co trudno określić. I zmów – z pewnościa jest inne, niż wszystkie. Nie swoją urodą, czy blaskiem zabudowań. Czymś po prostu nieuchwytnym. Choć akurat flagi z barwami środowiska LGTB od razu rzucają mi się w oczy. A wiecie, że skrzyżowanie to nazywane jest Harvey Milk Plaza, od imienia członka władz miasta, który jako dokonał gejowskiego „coming outu” i został zastrzelony w 1978?

De facto centrum dzielnicy stanowi jednak skrzyżowanie Castro Street z 18th Street. Tu nawet pasy dla pieszych przyjęły charakterystyczne barwy „tęczowych orientacji”. Mieszanina kabli tuż nad skrzyżowaniem sprawia, wrażenie jakbym był w jakiejś brazylijskiej faweli. A tymczasem przecież 24th Street kompletnie nie można do niej porównać! Tu zaczyna się już typowo handlowa część dzielnicy. Jak nie knajpka serwująca meksykańskie tacos, to coś na kształt hiszpańskiej restaurante

Castro San Francisco www.szlakiempodrozy.pl

Dzielnica Castro – San Francisco; źródło Flickr

Tak kończę przygodę z San Francisco. A, zapomniałbym. Oto Inne ciekawe miejsca w San Francisco:

Nazwa Adres/ Dzielnica  Opis
“101 California” 101 California St. Wieżowiec z 1982; 48. pięter. Zbudowany jak, okrągły cylindryczny silos.
Bank Building Union California Street 50 37 piętrowy; wysoki na prawie 150 m, ma 17 wind,
Neiman Marcus 150 Stockton St Z 1982 z granitem ściągniętym z Włoch; dawniej to miejsce zajmował dom towarowy City of Paris. To z niego pozostała rotunda przykryta świetlikami ze szkła witrażowego, gdzie mieni się żaglowiec z łacińską sentencją tłumaczoną jako: „Miota nim fala, lecz on nie tonie”. Szkoda, że w 1982 obiekt zniknął z mapy miasta.
Maiden Lane 140 Nobb Hill Xanad Gallery – wąziutkiej zacienionej uliczce; pierwotnie skład porcelany. Jedyny gmach w mieście zaprojektowany przez słynnego amerykańskiego architekta XX wieku Franka Lloyda Wrighta, w duchu modernizmu.
Portsmouth Square Chinatown Najszczęśliwsi są tu chyba emeryci. Przesiadują tu godzinami oddając się z namiętnością grze w chińską odmianę szachów – xiangqi. Siedzą na przyniesionych ze sobą małych stołeczkach w cieniu drzew.
Battery Street North Beach Gdzie najlepiej naładować wyczerpane zwiedzaniem baterie, jak nie na… Battery Street. Zabudowania tworzą ceglane konstrukcje; jest i słynna, w dawnym składzie wina z 1930 roku.
San Francisco Art Institute Russian Hill Najstarsza, założona w 1871 roku uczelnia artystyczną świata. Dziś tutejsza galeria prezentuje dzieła Diego Rivery, w tym mural z 1931 ukazującym robotników
Nabrzeże Jefferson Street i Taylor Street; Fisherman’s Wharf Ulica z restauracjami rybnymi i kutrami. Na północ od Jefferson Street cumują jednostki rybackie – dziś nieliczne, z sieciami na pokładach, kołowrotkami i sprzętem.
Pałac Sztuk Pięknych Marina District Zachodnia część dzielnicy Marina to relikt przeszłości po wystwie światowej z 1915 roku. To właśnie ze względu na nią powstał „Palace od Fine Arts” z romantyczną, klasyczną rotundą.
Kościół swedenborgiański 2107 Lyon Street, Presidio Heights Z 1895, jest „świątynią skromnego życia”. Założyciel religii Emanuel Sedeborg po objawieniu odrzucił reguły racjonalności, opierając się na alchemii i wróżbiarstwie. W 1757 założył wspólnotę „Nowa Jerozolima”. Ale świątynia to dzieło teologa Josepha Worcestera. Niegdyś był popularnym wśród narzeczonych, którzy brali tu śluby.
Kościół Sokoki-Soto Kwartały japońskie Świątynia buddyjska nurtu zen z 1984, z poduszkami do siedzenia na ziemi czyli tzw. zazen oraz złotą figurą Śakjamuniego.
Chiński Pawilon Księżyca (Chinese Moon Pavilion) Haight-Ashbury Miasto otrzymało go w prezencie od władz partnerskiego Tajpej. To ośmioboczny budynek z zielonym dachem z ceramiki.
“Saloon” 1232 Grant Ave, Russian Hill Pub działający nieprzerwanie od 1861 roku! Dziś utrzymany w czerwonawej stylizacji, ściąga ludzi na coś mocniejszego.
Atrakcje ulicy Mission Street, Haight-Ashbury Cartoon Art Museum – Muzeum Komiksu i Karykatury; California Historical Society; Musum of African Diaspora i Conterporary Jewish Museum; katolicki kościół St.Patrick Church z 1909 z czerwonej cegły i wyłożony irlandzkim marmurem.
Dawny Teatr Superba Height Street 1660, Haight-Ashbury Teatr „The Sunset” otwarto w 1911. Znany jest z ozdobnej fasady w stylu Art Nouveau. Przemianowany po czasie na został zamknięty w 1924 roku.
Muzeum of Modern Ars (SFMoMA) 3rs Street, Yerba Buena Otwarte po przebudowie w 2016. Kosztem… 555 milionów $ podwojono jego powierzchnię mająca dziś niemal 13 km2.
0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments