Język suahili

Dawniej narzeczem suahili tym posługiwali się niemal wszyscy mieszkańcy Afryki Subsaharyjskiej. Zrodziwszy się na całym wschodnim wybrzeżu kontynentu, rozprzestrzenił się w głąb lądu. Dziś jest cecha charakterystyczna dla ludów Bantu, a plemiona dla których stanowi jedyny język określa się mianem Waswahili.

Z suahili zetknąć się można podróżując po Tanzanii, w której zresztą stanowi język urzedowy, oraz w Kenii, Kongo i Ugandzie.

Wymowa spółgłosek jest identyczna jak w języku polskim, zaś samogłoski bardziej przypominają te z języka angielskiego. To o tyle nietypowe, że w mowie tej występuje multum zapożyczeń wyrażanych w terminach arabskich, na które składa się aż 35% wszystkich wyrażeń. Co więcej także portugalski wpływ na afrykańskie kolonie zostawił pewien ślad. Naleciałości te są pochodną podróży i ubijania interesów z arabskimi kupcami. Szczególnym czasem przenikania się z innymi jezykami były czasy słynnych karawan i handlu zwłaszcza kością słoniową.

Jak w każdym języku także i w suahili mamy do czynienia z lokalnymi dialektami i gwarami, których doszukać się tu można około 15. są nimi m.in.

  • Kiunguja – która wykształciła się na należącej do Tanzanii wyspie Unguja.

  • Kimvita – spotykana na ulicach kenijskiej Mombasy

  • Kiamu – na wyspie Lamu

Najsłynniejsze wyrażenie w języku suahili to "Hakuna matata” – „Nie ma problemu”. Rozpowszechniło się za sprawą „Króla lwa”. Jakiś czas temu sprawa tego wyrażenia urosła do rangi politycznej z uwagi na… działania firmy Walt Disney Studios, która zastrzegła je w biurze patentowym jako swoje. Wprawiło to w oburzenie ludzi posługujących się na co dzień tym językiem.

Wymowa liter w suahili:

(napis suahili – wymowa polska):

ch – cz

sh – sz

dh – th

gh – h

ng – n

j – dż

y – j

v – w

w – ł

W suahili nie ma zwrotu „Dzień dobry”. Powitanie odbywa się za pomocą wyrażenia: „Habari” – "Co słychać?"

Przydatne zwroty w suahili:

Kwa heri – Do widzenia

Tutakutana kesho – Do jutra

Usiku mwema – Dobrej nocy

Jambo? – Jak się masz?

Sijambo/Nzuri/Salama – Dobrze

Ndyio – Tak

Hapana/La/Sivyo- Nie

Tafadhali – Proszę

Samahani – Przepraszam

Asante – Dziękuję

Jina lako nani?/Unaitwa nani? – Jak masz na imię?

Jina langu…/Ninaitwa… – Mam na imię…

Unatoka wapi? – Skąd pochodzisz?

Ninatoka Polandi – Pochodzę z Polski

 

Iko wapi…? – Gdzie jest…?

stesheni ya polisi/kituo cha polisi- policja

posta – poczta

makumbusho – muzeum

stesheni ya basi – dworzec autobusowy

kiwanja cha ndege – lotnisko

Nataka kubadilisha pesa – Chcę wymienić pieniądze

 

Nimepotea – Zgubiłem się

Nimeibiwa – Okradziono mnie

Nisaidie! – Pomocy!

 

Ni bei gani? – Ile to kosztuje?

Ghali/Rahisi – Drogo/Tanio

Punguza bei tafadhali – Proszę opuścić cenę

Nataka kununua… (tiketi) – Chciałbym kupić… (bilet)

 

Natafuta… – Szukam…

Mimi ni mgonjwa – Jestem chory

Nataka kumwona daktari/daktari wa meno – Chcę się zobaczyć z lekarzem/dentystą

Nahisi baridi/Nahisi joto- Zimni mi/Gorąco mi

Naumwa… – Boli mnie…

 

Bafuni – łazienka

Umeme – prąd

Feni – wiatrak

A.C. – klimatyzacja

 

Liczebniki:

1 – moja

2 – mbili

3 – tatu

4 – nne

5 – tano

6 – sita

7 – saba

8 – nane

9 – tisa

10 – kumi

Zapraszam także do poznania tajemnic języka hindi 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *