Ełk www.szlakiempodrozy.pl

Ełk i jego perełki

Wojujący z Polakami Krzyżacy kilkukrotnie zdobywali nad nim kontrolę, a w 1525 r. władali nim książęta pruscy. Lata wojen zastopowały rozwój miasta, a szczególnie we znaki dały się czasy potopu szwedzkiego, kiedy to po zniszczeniu miasta została w nim garstka ludzi. W 1657 r. Ełk stał się częścią brandenbursko-pruskiego, które w 1701 r. przemieniono w, a 170 lat później Niemcy.

Położone na tzw. Pojezierzu Ełckim, składowej Pojezierza Mazurskiego miasto założono w 1425 r. Oficjalnie prawa miejskie zyskało jednak dwadzieścia lat później.”

Otwierający się na północy ulicy Park Solidarności, stanowiący wąski, acz dług pas zieleni zyskał dzisiejszy wygląd po modernizacji w 2009 r. Choć akurat warto pamiętać, że sięga historią przełomu XIX i XX stulecia. Od samego początku przyozdobiony efektowna fontanną, oraz później zainstalowanymi dwoma pomnikami – wdzięczności z 1965 r., będącym wspominaniem 20. rocznicy powrotu ziemi mazurskiej do Polski, oraz tatule Michała Kajki lokalnego działacz i poety z 1965. Obsadzony 146 sztukami drzew, i krzewów, zarówna liściastych jak i iglastych, za sprawą cienia w upalne dni przyjemne wytchnienie.

Park Solidarności Ełk www.szlakiempodrozy.pl

Park Solidarności Ełk; źródło: Wikipedia

Stojący po zachodniej stronie zieleńca kościół Baptystów, stanowi zbór niewielkiej – w gruncie rzeczy – społeczności religijnej Ełku. Z racji tego, że różne źródła datują jego powstanie na 1905 bądź 19058 r. do końca nie można mu przypiąć właściwego czasu powstania. Niska świątynia zbudowana na planie prostokąta od pierwszego wejrzenia czaruje swym oryginalnym gotyckim stylem.

Kościół Baptystów w Ełku www.szlakiempodrozy.pl

Kościół Baptystów w Ełku; źródło: Wikipedia

Czerwony ogólniak… Niezła nazwa, szczególnie dla tych, którzy mają wybujałą wyobraźnię. No bo skąd to? Od krwawiących podczas sprawdzianów uczniów? No nie 🙂 Istnieje bardziej prozaiczne wyjaśnienie, związane oczywiście z budulcem szkoły – czerwoną cegłą. Wzniesiony w 1905 r. gmach przekazano wówczas szkole dla dziewcząt, by po trzech latach urządzić nim szkołę średnią. Dziś prezentuje się tak:

Czerwony ogólniak czyli LO w Ełku www.szlakiempodrozy.pl

Czerwony ogólniak czyli LO w Ełku; źródło: Wikipedia

Gdy w 1912 r. na ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego, dokładnie vis-avis liceum, zabrały się ówczesne władze oraz ciekawscy mieszkańcy, wiadomo było że „coś się dzieje”. Uroczysta inauguracja nowego ratusza to przecież nie byle co. Tym bardziej, że rozmach inwestycji przyćmił jakiekolwiek dotychczasowe zadania, leżące w gestii miejskich rajców. Plany zakładały bowiem pomieszczenie w jednym miejscu zajmujących dotąd dwie nieruchomości Urzędu Miasta i starostwa powiatowego.

Ratusz w Ełku www.szlakiempodrozy.pl

Ratusz w Ełku ; źródło: Wikipedia

Okazuje się jednak, że jest jeszcze coś, co sprawia, iż jest miejscem szczególnym. Po lewej stronie czterokondygnacyjnego budynku, pod trawnikiem tkwi zakopana tam kapsuła czasu, której otwarcie zaplanowano 2075 r., czyli w 650 rocznicę założenia miasta.

Siedziba Sądu Rejonowego w Ełku www.szlakiempodrozy.pl

Siedziba Sądu Rejonowego w Ełku; źródło: Wikipedia

Szukając wyróżniających komponentów warto spojrzeć, jakieś 300 m na wschód, a zarazem po przeciwnej stronie parku Sąd Rejonowy. Co istotne podczas udanie odrestaurowana nieruchomość o ceglano-kremowej fasadzie, zakręcająca na rogu ulic Mickiewicza i Małeckich, do dziś mini się prawniczą symboliką. Uda się Wam znaleźć umieszczony tutaj miecz i wagę?

Odnowiona na żółto kamienica na ul. Armii Krajowej 23 w Ełku www.szlakiempodrozy.pl

Odnowiona na żółto kamienica na ul. Armii Krajowej 23, wybudowana w 1907 r.

Kolejowy Ełk

Walka na frontach I wojny światowej mocno dała się we znaki nie tylko mieszkańcom, ale i zabudowaniom Ełku. Zniszczone miasto, zajmujące powierzchnię 21,05 km2 zaskakująco szybko, stanęło jednak na nogi.

Z kolei, w trackie II wojny światowej do Ełku zwożono wielu ludzi z obszarów innych okupowanych państw, którzy pracowali w tutejszych zakładach pracy przymusowej. 14 stycznia 1945 r. do miasta wkroczyła Armia Czerwona, zostawiając po sobie ogromne ziszczenia. „Oswobodzenie” oznaczało bowiem przeistoczenie w ruinę połowy zabudowań miejskich, które w kwietniu tego rok przekazano Polsce. Niemal wyludniona okolica została na powrót zasiedlona Kresowiakami, oraz mieszkańcami okolicznych wiosek.

Mieszkańcy Ełku cieszą się obecność dwóch większych jezior: Ełckiego i Sunowo, oraz mniejszych zbiorników: Selmęt Mały i Szyba. Przez miasto przepływa także rzeka Ełk.”

Tak na logikę, to czy można znaleźć coś bardziej okazałego od kamienicy w której urządzono Szkołę Artystyczną. Chyba nie bardzo. Nie dziwi więc, że jest tu na czym oko zawiesić. Rojąca się od ornamentów fasada, której piękno podkreślają kapitele zarówno porządku jońskiego jak i korynckiego mają jednak ciekawe źródło. Bogaty właściciel nabył je bowiem w odległych miastach, konkretnie w Gdański u Berlinie. Podupadający budynek wyremontowano w 2007 r, , urządzając w niej placówkę oświaty.

Szkoła Artystyczna w Ełku www.szlakiempodrozy.pl

Szkoła Artystyczna w Ełku; źródło: Wikipedia

W poł. XV w. Ełk stał się składową Związku Pruskiego, a z czasem dzięki zabiegom króla Kazimierza IV Jagiellończyka Królestwa Polskiego. Moment ów okazał się szczególny – po raz pierwszy terytorium dzisiejszego Ełku stało się obszarem polskim. Ale to nie tak, że było już tak zawsze. Wojujący z Polakami Krzyżacy kilkukrotnie zdobywali nad nim kontrolę, a w 1525 r. władali nim książęta pruscy. Lata wojen zastopowały rozwój miasta, a szczególnie we znaki dały się czasy potopu szwedzkiego, kiedy to po zniszczeniu miasta została w nim garstka ludzi. W 1657 r. Ełk stał się częścią brandenbursko-pruskiego, które w 1701 r. przemieniono w, a 170 lat później Niemcy.

Ełcka Kolej Wąskotorowa to bezsprzecznie miejskie „must see”, a nawet „must ride”. Gdy zaczęto ją budować był 1910 r. A wszystko dzięki pomysłowi ówczesnego starosty Carla Suermondta. Gdy po siedmiu latach na tory wyjechały pierwsze wagony połączyły Ełk z Laskami Małymi (47,6 km) i wsią Borzymy (24,7 km). W efekcie doczepiane do parowozów części woziły ludzi oraz towary do okolicznych wsi.

W swoim czasie kolejka korzystała ze zbudowanej w 1906 r. parowozowni, która jest dziś drugą najstarszym obiektem tego typu (po Wolsztynie).

Ełcka Kolej Wąskotorowa www.szlakiempodrozy.pl

Ełcka Kolej Wąskotorowa; źródło: Flickr

Ci ciekawe kolejka nie stanęła nawet, w trakcie II wojny światowej. Będąca częścią regionalnej linii pasażerskiej funkcjonowała kilkadziesiąt lat. Kres nastąpił w l. 90., gdy podjęto decyzję o zlikwidowaniu połączeń, z racji nieopłacalności interesu. Na ratunek ruszyły jednak władze miasta, które za punkt honoru postawiły sobie jej ocalenie. W efekcie prócz możliwości dalszego kursowania kolejką przez mieszkańców i turystów, na trasie liczącej 9,68 km, w 2001 r. zadbano także o uruchomienie wystawy w muzeum poświęconym kolejce.

Tak stary budynek stacji sprawnie zaadoptowano na potrzeby placówki, której zbiory obejmują nie tylko oryginalne czapki pracowników kolei ale i kolejarskie lampy, oraz stare okazy biletów. Trasa kolejki wiedzie tymczasem ku jeziorze Nieciecz i dalej do Sypitek, gdzie w ramach wycieczki przewidziane są atrakcje. Inna możliwość stanowi podróż składem, którzy zaprzęgnięto w lokomotywę Px48 parową. Szczegóły dotyczące wystaw i możliwości zwiedzania na oficjalnej stronie.

Dworzec EKW to dziś siedziba Muzeum Historycznego, wystawiające na co dzień eksponaty z zakresu historii, artefakty pozyskane w trackie wykopalisk, cenne elementy numizmatyczne, oraz co oczywiste tabor kolejowy.

Muzeum Historyczne w Ełku www.szlakiempodrozy.pl

Muzeum Historyczne w Ełku; źródło: Wikipedia

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments