Stanowiska archeologiczne www.szlakiempodrozy.pl

Copan – ruiny miasta Majów

Starożytne miasto Majów – Copan w Hondurasie, w którym kwitła ich niesamowita cywilizacja. w l. 250 – 900 było dominującym ośrodkiem kulturalnym w tym rejonie. Do dziś znajduje się tu wiele pozostałości na czele z rzeźbami i glifami, czyli ukośnymi elementami otaczającymi okna i drzwi.

No, ale przejdźmy do meritum… Żeby pojąć, z jak niezwykłym miejsce, ma się tutaj do czynienia wystarczy wyobrazić sobie jeden fakt. Prace archeologiczne pozwoliły ustalić, że w końcowych latach VIII w. żyło tu na co dzień 27,5 tyś ludzi. Czyli jak na ówczesne warunki było dość dużym ośrodkiem miejskim. Żadna tam wioska z kilkudziesięcioma rodzinnymi domami, a pełnoprawne miasto. Nic dziwnego, że ruiny starożytnych świątyń, wraz z okolicznymi resztami miasta wpisani na listę dziedzictwo UNESCO. Dziś kończące tzw. Szlak Majów miasto ściąga imponującymi pomnikami nagrobnymi, które zostały wyrzeźbione w tufie wulkanicznym.

A historia ludzkiej bytności na terenach dzisiejszego Copan, zaczęła się tak naprawdę ok. 1200 r. p.n.e. czemu dowiodły najstarsze wydobyte elementy tutejszej ceramiki.

Ruiny miasta Majów Copan Honduras www.szlakiempodrozy.pl

Ruiny miasta Majów Copan Honduras; źródło: Flickr

Wielkie odkrycie

Gdy, za sprawą Diego Garcíí de Palacio, w 1570 r. pierwsze wzmianki o istniejących ruinach dotarły do Europy wcale niewiele sobie z tergo robiono. Mimo ekscytujących relacji słanych do Europy, ich poznanie nie stanowiło najważniejszego celu ówczesnych konkwistadorów. Pierwszym który zapuścił się głębiej w oryginale zabudowania był dopiero pułkownik Juan Galindo. Był 1834 r. Ale i to nie wzbudziło sensacji.

Pięć lat później wszystko się zmieniło. Okolice zaczęli penetrować Amerykanin John Lloyd Stephens i trudniący się wykonywaniem rysunków Brytyjczyk Frederick Catherwood. Tak o miejscu zrobiło się głośno. Wreszcie wyciągając z portfela 50 $… kupili odnalezione ruiny Copan . A wydając książkę dokładnie opisująca wygląd odkrycia, a zwłaszcza 44 odnalezione rysunki naskalne, rozpowszechnili informacje o niezwykłym miejscu.

Popularność Copan rosła z każdym miesiącem czego dowodem były kolejne przybywające tu ekipy. Najpierw z dalekiej Anglii w 1885 r dotarł tu Alfred Maudslay, który spisał tutejszą listę pomników i rzeźb. Dokonując gipsowych odlewów odnalezionych ołtarzy, zajął się stworzeniem dokładnej grupy zabudowań zajmujących dziś tzw. Grupę Główną.

Wreszcie w 1891 r. zjawili się tu przedstawiciele Uniwersytetu Harvarda ruszyły gruntowne wykopaliska, dzięki którym odkryto schody hieroglificzne, grobowce i rzeźby.

Wspaniałe rzeźby w dawnym mieście Majów Copan www.szlakiempodrozy.pl

Wspaniałe rzeźby w dawnym mieście Majów Copan; źródło: Flickr

Rzeźby Majów w Copan w Hondurasie www.szlakiempodrozy.pl

Rzeźby Majów w Copan w Hondurasie; źródło: Flickr

Dzięki odnalezieniu pozostałości po rdzennym plemieniu Olmeków, które jako pierwsze zmieniły tryb życia z koczowniczego na osiadły. Ich szczątki wydobyto z tutejszych grobów powstałych między 900 a 600 r p.n.e.

Całość podzielona jest na kilka obszarów. Najciekawsza jest Grupa Główna (Grupo Principal).

Samo stanowisko archeologiczne położone jest jakich kilometr od miasta Copan Ruinas, oferującego możliwość noclegu.”

Grupa Główna (Grupo Principal)

Na rozciągającym się na 27 km2 obszarze specjaliści z zakresu archeologii i historii odkryli pozostałości aż 3450 obiektów. Zdecydowania większość z nich zajmowała obszar, rozciągający się w promieniu maksymalnie 0,5 km od głównych zabudowań. Rozciągające się dziś między zadbanymi trawnikami pozostałości miasta Majów są dziś dość dobrze oznaczone. A dzięki nadaniu im numerów łatwo się tu odnaleźć.

Centralny obszar stanowi tutaj Gran Plaza (Wielki Plac). W pobliżu Plaza de las Estelas, jak jest również nazywany, zobaczyć można rzeźbione stele dawnych władców Copan, pochodzących z l. 613-738. To właśnie obok nich składano dawniej ofiary dawnym bóstwom.

Najważniejszym elementem całego stanowiska są bez wątpienia tutejsze Schody Hierogligów (Escalinata de los Jeroglificos). Robią ogromne wrażenie! Owe 63 stopni pokryto 2500 petroglifami, których motywem przewodnim jest historia rodu królewskiego Copan. Mające 45 cm wys. i 16 m szerokości pokryte są 2500 wyrytych znaków. Do dziś stanowią najdłuższy napis jaki pozostał po epoce Majów. Wykute w kamieniach zdobienia ukazują sceny z życia dawnych władców.

Schody Hieroglifów Copan Honduras. Miasto Majów www.szlakiempodrozy.pl

Schody Hieroglifów Copan Honduras; źródło: Flickr

Okalające płd stronę Dziedzińca Schodów Hieroglificznych pozostałości są częścią pałacu królewskim Yax Pasaj Chan Yopaat’a, ostatniego znanego naukowcom władczy Copan. Świątynia stojąca nad grobem poprzedniego króla powstała w 769 r. Misternie wykonana zdobił dach, na którym w formie rzeźbień widać było mityczne wyrażenie kosmosu.

Widoczna na południe od nich Świątynia Inskrypcji (Templo de las Inscripciones), kusi już podczas samego wejścia. Po południowej stronie stanowiska archeologicznego „Ruinas mayas de Copan” i jej Świątyni Inskrypcji znaleźć można Dziedziniec Zachodni (Patio Occidental), zaś po wschodniej Dziedziniec Wschodni (Patio Oriental). Owa część kompleksu stanowiła religijne i polityczne centrum całego miasta. Odbywały się tu wszelkie ważne ceremonie. Po śmierci władcy Copan spoczywali właśnie tutaj, w części zwanej Acropolis.

Nie mniej ciekawy jest również tzw. Ołtarz Q zdobiony wizerunkami 16 królów – członków rządzącej między V a XVIII w. dynastii. De facto tworzy więc coś na kształt drzewa genealogicznego rządzących, czy tez jak kto woli rodowodu państwa Majów, sięgający 350 lat wstecz. Odnaleziony tu wielki kamienny blok pokrywa multum wyrafinowanych rzeźbień.

Ołtarz Q - Altar Q Copan Honduras. Ruiny miasta Majów www.szlakiempodrozy.pl

Ołtarz Q – Altar Q Copan Honduras; źródło: Flickr

Dzięki temu udało ustalić się, że tutejsze zabudowania powstały w trakcie pięciu różnych etapów. To, co ostało się do dziś, jest wynikiem ostatniej serii prac budowlanych prowadzonych między 650 a 820 r. Dokopanie się do wcześniejszych warstw ziemi pozwoliło ustalić, iż wiele interesujących faktów. Między innymi doskonale zachowane pozostałości Świątyni Rosalila (Templo Rosalila).

Wchodzenie z pracami coraz głębiej pozwoliła natrafić na kolejne świątynie: Margarity i Hunal – grobowiec założyciela dynastii K’inich Yax K’uk’MO’ (czyli Promiennego Pierwszego Kwezal Ara; Resplandeciete Primer Quetzal Guacamaya). Co ciekawe w samym grobowcu Margarity odnaleziono aż 2 tyś przedmiotów, w tym naczynia z resztkami pożywienia, igły z kości, koraliki z jadeitu oraz muszle oraz małe kamienie szlifierskie. Prócz tego tkaniny i lustra w wypolerowanego pirytu.

Kibice piłkarscy za nic na świecie nie mogą tu pominąć Juego de Pelota. Rozciągający nie po drugiej stronie Plaza Central teren służył… za boisko do rytualnej gry w piłkę! Mecze zwanej wówczas ullamalitzli dyscypliny sportu, utworzono w 731 r, między lekko pochylonymi ścianami, ściąga wzrok wyrzeźbionymi głowami papug. Przez wieki wielokrotnie zmieniało swój kształt.

Boisko Majów do gry w piłkę Juego de Pelota Copan Honduras www.szlakiempodrozy.pl

Boisko Majów do gry w piłkę Juego de Pelota Copan Honduras; źródło: Flickr

Na terenie stanowiska archeologicznego uruchomiono Museo de Escultura. Otwierając placówkę miejscowym przyświecał jasny cel:ochrona i wyeksponowanie oryginalnych rzeźb z Copan.

“Odnalezione podczas wykopalisk szczątki rdzennej ludności pochodzą sprzed 3 tyś lat.”

Las Sepulturas

Część zwana Las Sepulturas, w czasie bytności miasta Majów była połączona groblą z Gran Plaza. Dziś pozostaje integralną częścią stanowiska archeologicznego.

Specjaliści prowadzący tu prace orzekli, ze okolica ta stanowiła de facto dzielnicę zamieszkała przez ówczesną arystokracje i najbogatszych ludzi starożytnego Copan.

Pozostałości Las Sepulturas Copan w Hondurasie www.szlakiempodrozy.plPozostałości Las Sepulturas Copan w Hondurasie; źródło: Flickr

Stanowiący swego rodzaju luksusowe osiedle miejsce, ok.800 r. zamieszkiwała grupa 250 osób, którzy wznieśli tu ok. 50 gmachów, ulokowanych wokół 11 dziedzińców. Do dziś pozostałościami po tym okresie są kamienne ławy z rzeźbionymi dekoracjami

Jednym z ważniejszych adresów był tu Palacio des los Bacabs, czyli Dom Oficjeli. Należący do bogatego szlachcica zdobiony jest dziesięcioma rzeźbami naturalnych rozmiarów, z pióropuszami na głowach oraz ława z kamienia z rzeźbionymi glifami wewnątrz.

Co ciekawe część Las Sepulturas zamieszkiwali ludzie wywodzący się ze środkowej części dzisiejszego Hondurasu, którzy nie wywodzili się ze społeczności Majów. Zajmowali się oni głównie handle, z innymi grupami z regionu.

Grobowiec w Las Sepulturas na stanowisku archeologicznym Copan w Hondurasie www.szlakiempodrozy.pl

Grobowiec w Las Sepulturas na stanowisku archeologicznym Copan w Hondurasie; źródło: Flickr

Upadek Copan

Kres istnienia miasta Copan w obecnym Hondurasie wedle badaczy wiąże się najprawdopodobniej ze zbyt szybkim rozwojem ośrodka. Stale zwiększająca się populacja nie była w stanie wyżywić się z ograniczonych zasobów rolnych. Utrata samowystarczalności zmusiła przedstawicieli ludu do emigrowania na inne okoliczne obszary.

Zakładane tam nowe osady i poszerzanie terenów uprawnych stało się jednak powodem występnie erozji ziemi i dalszego spadki plonów, Dowiodły temu badania ludzkich szczątków, które wykryły niedożywienie. A działa zniszczenia dokończyły nawiedzające okolicę powodzie.

 

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments