Ciekawostki www.szlakiempodrozy.pl

Ciekawostki o Haiti

Haiti dla większości z nas pozostaje tajemniczym krajem, gdzieś na dalekich Karaibach. Co więc warto wiedzieć o państwie, którego stolicę od Warszawy dzieli 8621 km? 

  • lasy Haiti zostały zniszczone nie tylko poprzez klęski ekologiczne, ale i wyrąb drewna na opał oraz pozyskiwanie węgla drzewnego; stąd widoczne dziś występy skalne oraz pustynne krajobrazy
  • Haiti jest najbiedniejszym państwem Ameryki; większość ludzi jest słabo wykształcona – do niedawna połowę ludności stanowili analfabeci
  • w Camp Perrin do dziś poczuć się można jak we Francji; założone przez tamtejszych imigrantów kusi zbudowanym w 1749 r. kanałem Davezac de Castera
  • na listę dziedzictwa UNESCO zostały wpisane dwa obiekty z Haiti: Cytadela La Ferrière oraz dawna rezydencja królewska Henriego Christophe’a “Sans-Souci”
  • niepodległość Haiti ogłosił Jean Jacques Dessalines, 1 stycznia 1804 zostało oficjalnie drugim państwem kontynentu; Dessalines – czarny bojownik walczący z tyranią białych po uzyskaniu władzy zakazał blancos posiadania ziemi i nieruchomości ogłaszając się później cesarzem, zginął dwa lata później zastrzelony przez oficerów Mulatów; po nim – koronując się na Henryka I – władzę objął Henry Christophe, za jego czasów wykształciła się dwubiegunowa struktura społeczeństwa: mulacka elita i czarni chłopi – analfabeci

Jean Jacques Dessalines www.szlakiempodrozy.pl

Jean Jacques Dessalines; źródło: Wikipedia

  • pozostałości fortu Jacques i Alexandre leżących 25 km na południe od stolicy są efektem prac jakie prowdzili Haitańczycy w l. 40 XX w., po wywalcznaiu niepodległości; miały zapewnić nowemu krajowi bezpieczeństwo; w l.90 przeprowadzono uch renowacje przez co prezentują sie niezywkle okazale
  • Haiti jest potęga w produkcji oleju wetyweriowego służącego do wytwarzania perfum high-end
  • nawiedzające w 2010 Haiti trzęsienie ziemi potężnie zniszczyło dwa miasteczka w okręgu Léogâne leżące w departamencie Ouest; epicentrum wstrząsu znajdowało się dokładnie pod 12 tyś Petit-Goâve założonym przez Indian, a później podbitym przez Hiszpanów i Francuzów; w pobliskim Grand-Goâve po tragedii zostało jedynie 10% zabudowy
  • na terenie dawnej plantacji trzciny cukrowej Habitation Prince na południu kraju znaleźć można oryginalną maszynę parową, zbudowana przez słynnego Jamesa Watta; choć dziś już nie działa stanowi jedną z dwóch podobnych maszyn jakie kiedykolwiek zbudowano, napędzała urządzenia działające w przemyśle cukrowniczym
  • w haitańskiej policji służy ok.10,9 tyś osób; pracownicy muszą się zmagać z dużą liczbą morderstw i gwałtów, ale także porwaniami, napadami z bronią i włamaniami
  • położone w Departamencie Centralnym 50 tyś Cerca la Source słynie z bijących w nim gorących źródeł
  • na Haiti ludzie posługuję się dwoma językami: kreolskim i francuskim
  • kurort górski Kenscoff z domkami letniskowymi i wiejskimi rezydencjami ściąga uwaga nie tylko infrastrukturą turystyczną; mieści się w nim także siedziba misji Baptystów
  • w Parku Narodowym Macaya natknąć się można na endemiczne gatunki orchidei i ssaki

Park Narodowy Macaya Haiti www.szlakiempodrozy.plPark Narodowy Macaya; źródło: Flickr

  • w Miragoâne działa port, w którym do dziś swe interesy robią wszelkiej maści przemytnicy; dawniej w jego okolicach piraci łupili statki ze złotem, dziś przestępcza działalność opiera się na przemycie odzieży, butów i sprzętów elektrycznych z Miami 
  • stolica Haiti – Port-au-Prince stanowi konglomerat eleganckich dzielnic i typowych przedmieść opanowanych przez biedotę; szczególne wrażenie robi Pietonville – slumsy położone na wzgórzu, odgrodzone od centrum miasta
  • za narodową potrawę uznaje się griyo, zwane też griot – mocno doprawiona potrawka z wieprzowiny
  • miasto Jacmel wyróżnia zabudowa – ciekawe wiktoriańskie domy i rezydencje w stylu nowoorleańskim; ich wyznacznikiem są żeliwne kolumny i balkony sprowadzane z Francji

Willa w Jacmel Haiti www.szlakiempodrozy.plWilla w Jacmel; źródło: Flickr

  • powierzchnia Haiti wynosi 27 750 km² co sprawa, że jest 143. krajem świata pod względem wielkości; w kraju żyje ok 11 mln 117 tyś ludzi, a gęstość zaludnienia wynosi 401 osób/km2
  • wodospad Saut d’eau to miejsce gdzie wyznawcy wudu przychodzą się oczyścić w wodzie, by potem zapalić świece celem zapewnienia sobie przychylności duchów co ciekawe także katolicy uważają miejsce za uświęcone – po tym jak wedle katolików objawiła się tu Matka Boska z Góry Karmel; w obiegowej opinii kaskada powstałą w 1842 podczas trzęsienia ziemi
  • jednym z najdziwniejszych miejsc na Haiti jest ”Cabaret” zbudowane w 1961 r. miasto było projektem o jakim marzył Oaoa Doc (Francois Duvalier); 62 tyś miasto do dziś stanowi dziwny twór irytując swą dziwaczną architekturą
  • cześć hoteli i restauracji automatycznie pobiera 10% dodatek w ramach napiwku
  • całą południową część Haiti zajmuje półwysep o pow. 14,5 tyś km2; gros terenu zajmują tam dziewicze ostępy stale zielonego lasu
  • edukacja stoi na bardzo niskim poziomie; podstawowa wiedza przekazywana jest w trzech cyklach trwających po 3 lata; większość uczniów kończy na nich naukę, a do szkoły średniej udaje się ok 22% młodzieży; wyższe wykształcenie posiada ledwie co setna osoba
  • rdzennymi mieszkańcami Haiti był indiański szczep Taino, który tworzy zwarte osady o uporządkowanej strukturze władzy; życie toczy się w nich wokół upraw roli – manioku, fasoli, batatów i orzeszków ziemnych
  • najwyższym szczytem Haiti jest Pic la Selle (2680 m n.p.m.)
  • niespełna 275 tyś Cap-Haïtien na północnym wybrzeżu swe źródło ma w malutkiej XVII w. osadzie założonej przez panujących, na otaczających wyspę wodach, piratów
  • na Haiti działa 8 portów lotniczych
  • na fladze państwowej umieszczono dwie armaty, oraz motto „L’UNION FAIT LA FORCE; jej kolory nawiązują zaś do francuskich barw i są emanacją dwoistości kolorów skóry ludności, wywodzących się od czarnych i Mulatów

Flaga Haiti www.szlakiempodrozy.plFlaga Haiti; źródło: Flickr

  • mieszczący się Cayes Jacmel to Fort Ogé powstał wg planów gen, Magloire Ambroise jako jeden z rzeczy wojskowych obiektów po uzyskaniu niepodległości; jego wzniesienie miało na celu zabezpieczenie się przez ewentualna chęcią powrotu siła francuskich; do dziś jego ruiny zajmują część gminy Cap-Rouge
  • pomimo braku sukcesów narodowym sportem jest tutaj piłka nożna
  • do dziś można zobaczyć sporo tradycyjnych, ozdobnych budynków tworzących tzw. styl gingerbread – piernikowy z przypominającymi słodkości drewnianymi kratownicami i werandami

Dom w stylu gingerbread na Haiti www.szlakiempodrozy.plDom w stylu gingerbread; źródło: Flickr

  • od 2015 kraj podzielony jest na dziesięć regionów, zwanych tu departamentami; te zaś dzielą się na: dzielnice, gminy i kwartały
  • walutą Haiti jest gourde
  • przez cały XIX w. Haiti było potęgą na światowym rynku cukru; wytwarzało się tu aż 40% spożywanego cyrku na świeci
  • niewielkie miasteczko targowe Petite Rivière de l’Artibonite warto odwiedzić przez wzgląd na Palais des 365 Portes – budynek tworzony od 1816 r. przez Henrego Christophe’a, mający w założeniu pełnić rolę siedziby królewskiej; ma 60 zewnętrznych okien!
  • w l. 1843-1915 tylko dwóch z 21 dyktatorskich Prezydentów Haiti doczekało końca kadencji; szczególnie brutalny był Faustin Soulouque, koronujący się na cesarza Faustyna I
  • Haiti opasają dwie cieśniny: Cieśnina Wiatrów oddziela wyspę od Kuby, zaś Kanał Jamajski od Jamajki
  • władze kraju zmuszone są importować całość produktów energetycznych; nie ma tu bowiem złóż gazu, ropy, a ani nawet węgla
  • turyści wybierający się na Haiti warto by zaszczepili się na kilka dur brzuszny, tężęc, błonicę oraz WZW typu A i B
  • część kursujących po miastach tap-tapów, czyli furgonetek, busików i mini cieżarówek służących do przewozu ludzi odróżnia się kolorowymi obrazkami, dowcipnymi napisami oraz sentencjami religijnymi

Tap tap na Haiti www.szlakiempodrozy.pl Tap tap na Haiti www.szlakiempodrozy.plHaitańskie Tap tapy; źródło: Flickr

  • Haiti często pustoszą silne huragany
  • w gniazdkach płynie prąd o napięciu 110-120 V, oraz częstotliwości 60 Hz
  • interesujące kurorty ulokowane są głównie wzdłuż Côte des Arcadins; turystyka jest jednym z motorów napędowych gospodarki
  • w lipcu 1915 do Haiti wkroczyła armia USA pragnąć „ustabilizować” sytuację polityczną; de facto celem było wymuszenie na władzach inwestycji amerykańskich i politycznych wpływów
  • miasto Gonaïves to miejsce szczególne; to w owym 154 tyś dziś mieście Dessalines ogłosił niepodległość państwa; nie dziwi więc widoczny na Place de l’Independente pomnik bohatera w ukazanego w formie sternika statku

Proza życia w Gonaïves Haiti www.szlakiempodrozy.plProza życia w Gonaïves; źródło: Flickr

  • wiele osób zajmuje się wytwarzaniem szeroko pojętych produktów sztuki; Haiti ma spora społeczność malarzy czy poetów; głównymi motywami malarzy są: krajobraz dżungli, pasma górskie i roślinność; prócz płócien często wykorzystuje się tu mury tworząc artystyczne graffiti
  • ostatnim dziewiczym lasem deszczowym w Haiti jest ten chroniony dziś przez Park Narodowy Macaya
  • od połowy XV w. na teren dzisiejszego Haiti przybywali afrykańscy niewolnicy – głównie na plantacjach trzciny cukrowej, oraz jako służba domowa
  • środkowy obszar Haiti tworzy tzw. Plateau Central, czyli teren o znaczeniu rolniczym i hodowlanym; gros z owych towarów sprzedawanych jest na targu w Hinche
  • na Haiti wciąż żywe jest gawędziarstwo; zapadający zmrok jest w wielu wioskach znakiem by dzieci zasiadły przy osobie opowiadającej niesamowite historie; najpopularniejszym ich motywem jest straszny wilkołak pożerający dzieci – loupgarou; wywołujący uśmiech i stale pakujący się w tarapaty Bouki, czy też pędzący mu zawsze na ratunek Mallis
  • wielkim problemem ludności Haiti jest występowanie wirusa HIV, a co za tym idzie AIDS; szacuje się, że nosicielami wirusa jest 2% społeczeństwa
  • ostatnie siły pokojowe ONZ opuściły Haiti w 2000 r.
  • wybrzeże Haiti naznaczone jest rafami koralowymi, ciągną się wzdłuż Cote des Arcadins oraz Labadie dookoła Ile de la Gonave, a także na południu nieopodal Cayemota
  • w dolinie Artobonite rozciągają się wielkie połacie upraw ryżu; ziemia służy też hodowli kokosów, mango i pomarańczy
  • urokliwe miejsce w środkowym Jaiti tworzą wodospad Bassin Zim oraz pobliska jaskinia Grottes du Bassin Zim pełne rysunków naskalnych, które wg badaczy są dziełem Indian Taino
  • do czasu II wojny światowej społeczność Haiti była jednorodna pod względem religijnym – wszyscy uprawiali wudu
  • hymnem Haiti jest pieśń: „La Dessalinienne” napisana na cześć bohatera narodowego Jean Jacques Dessalinesa; jego słowa ułożył prawnik, a zarazem dziennikarz i pisarz Justin Lhérisson
  • haitańska muzyka opiera się na dźwiękach świętych bębnów wudu, którym towarzyszą tańce mające przywoływać duchy, zwane tu „Lwa”; wykształciło się sporo lokalnych odmian tego gatunku aczkolwiek gros z nich wciąż nawiązuje do oryginalnych afrykańskich form muzycznych
  • godło Haiti przedstawia palmę z tzw czapką frygijską, nawiązująca do ideałów rewolucji francuskiej; towarzyszy jej sześć sztandarów w państwowych z barwami haitańskimi, oraz dwie armaty, trąbka, werbel, karabin oraz dwie kotwice; Na samym dole godła umieszczona jest narodowa dewizę: „L’Union Fait La Force”

Czytaj dalej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *