Skocznia Letalnica Planica i Vikersundbakken Vikersund www.szlaiem

Planica i Vikersund – walka na odległości

Odwieczny wyścig na odległości między skoczniami do lotów narciarskich trwa w najlepsze. Zapierające dech w piersiach loty, marzenia o nowych rekordach. To wszystko nierozerwalnie łączy się ze słoweńską skocznia „Letalnica”, a norweskim obiektem „Vikersundbakken”.

Były l. 30 XX w. gdy w słoweńskiej dolinie Planica, w paśmie Alp Juliańskich, zamarzono o budowie skoczni narciarskiej. Za projekt oraz wnoszenie „Velikanki”, czyli „Olbrzymki” odpowiedzialny został słoweński inżynier Stanko Bloudek. I właśnie od jego nazwiska początkowo największa wówczas na świecie skoczna zyskała miano „Bloudkovej Velikanki”. Pierwsi skoczkowie pokonując tu rekordy lądowali na odległości… 85 m, na której to wyznaczono tzw. punkt konstrukcyjny.

Rozwój dyscypliny i chęć pokonywania coraz większych odległości w locie sprawił, że rozpoczął się, trwający do dziś, wyścig o palmę pierwszeństwa. Słoweński odcinek owej wojny zapoczątkowali Lado i Janez Gorišek, tworząc nowego „mamuta”. Uznając, że w stare miejsce nie rokuje , wybrali inny stok. Inauguracyjne zawody 9 marca 1969 przyniosły nowej konstrukcji aż pięć rekordów świata. Tak zaczęła się historia Letalnicy.

Skocznia Letalnica www.szlakiempodrozy.pl

Skocznia Letalnica; źródło: Flickr

Przez zbliżające się MŚ w lotach w 1994 roku postanowiono przebudować skocznię. Główne działania skoncentrowani na podniesieniu, a zarazem cofnięciu progu o 10 m. Inwestycja przyczyniła się do realizacji marzeń skoczków, o pokonywaniu ponad 200 m odległości. Premierowym skoczkiem, który poszybował poza magiczną granicę był Toni Nieminen, który 17 marca 1994 wylądował na 203 m.

Przez długie lata cechą charakterystyczna skoczni jest wybitnie niski prog, przez co skoczkowie pierwsze 100 m loty pokonywali, nisko nad zeskokiem.

„Najdłuższy skok oddał tu Gregor Schlierenzauer, podczas zorganizowanych w marcu 2018 zawodów; niestety Austriak nie ustał go przez co nie został zaliczony jako rekord.”

Prace prowadzone w drugiej dekadzie XXI w. polegające na pogłębieniu zeskoku sprawiły, że otworzyła się możliwość oddawania dłuższych skoków. Szczególnie przyczyniły się do tego prace z 2009 roku zmieniające profil zeskoku.

Kolejny raz modernizacja dotknęła skocznie w 2013. Zakroje na szeroką skalę prace modernizacyjne objęły wówczas takie powstanie nowych, mniejszych obiektów, w ramach ”Planica Nordic Center”. Sama skocznia do lotów po raz kolejny zyskała nowy próg. Cofnięty o 10 m i podwyższony o 5 m, pozwolił powiększyć rozmiar całej skoczni. Odtąd punkt K mieści się na 200 m, zaś rozmiar skoczni (HS) to 225 m.

Letalnica w liczbach:

rozmiar HS: 240 m
punkt K: 200 m
długość najazdu: 133,8 m
nachylenie najazdu: 35,1°
długość progu: 8 m
wysokość progu: 2,93 m
nachylenie progu: 11,25°
śr prędkość osiągana przed skoczków przed wybiciem: 108 km/h
nachylenie zeskoku: 33,2°

 

Najlepsze warunki wietrzne w okolicach skoczni panują rano. Wijący wówczas wiatr osiąga 2-3 m/s, przez co zawody organizowane są zazwyczaj w okolicach g.10. Z tego też względu do dziś na skocznie nie zamontowani jupiterów świetlnych.

Trybuny mogą pomieścić 50 tyś kibiców.

Kompleks skoczni w Planicy www.szlakiempodrozy.pl

Kompleks skoczni w Planicy; źródło: Wikipedia

Rekordziści „Letalnicy”:

Pierwszy skok powyżej 200 m oddał tu Fin Tomi Nieminen 17 marca 1994, osiągając 203 m.

Szczególny dzień w historii skoczni to bez wątpienia 20 marca 2005. Poprawienie parametrów skoczni oraz sprzyjające warunki sprawiły, że owego dnia rekord świata pobijano aż cztery razy! Ostatecznie ze Słowenii najbardziej uradowany wyjeżdżał Bjørn Einar Romøren, który wylądował na 239 m. Mniej entuzjastycznie zachowywał Się Janne Ahonnen, który pomimo osiągnięcia 240 m lądując przewrócił się.

Rekord dzierży obecnie Ryōyū Kobayashi, który 24 marca 2019 poleciał na odległość 252 m.

Polscy skoczkowie rekord świata w długości skoku pobijali na tej skoczni trzykrotnie. Pierwszym sportowcem w biało-czerwonych, który poskromił obiekt był Piotr Fijas, który 14 marca 1987, który z powodzeniem wylądował na 194 m. Jego nazwisko przez siedem lat widniało na szczycie rekordzistów świata w długości lotu.

20 marca 2003 ruszający z progu Adam Małysz idealnie wcelowując w próg poszybował na 225 m. Niestety fenomenalny dzień miał wówczas Fin Matti Hautamäki, który… trzy razy poprawiał ów wyczyn, kończąc skakanie w tym dniu na odległości 231 m.

Dokładnie dwa lata później, ponowie w rekordowe skoki zamierzany był Matti Hautamäki, poprawiając poprawiając rekord skaczącego wcześniej Bjørna Einara Romørena (234,5) lądując metr dalej. Na niewiele się to jednak zdało, po w kolejnej serii Norweg znów zadziwił świat tym razem lądując na 239 metrze!

20 dzień marca to zresztą dla Letalnicy dzień wyjątkowy. Oto bowiem w 2015 roku kończąc cykl Pucharu Świata ponownie ziścił się sen skoczków o lataniu. Najpierw Michael Hayböck wylądował na 241,5 m, ale tego dnia przyćmił go fenomenalny Peter Prevc osiągając aż 248,5 metra!

Na kolejne wyczyny godnych rekordu trzeba było poczekać do 25 marca 2017. Najbardziej ucieszony w tym dniu był z pewnością Kamil Stoch, który skoczył aż 251,5 m bijąc dwa wcześniej ustalone tego dnia rekordy Robert Johanssona i Stefana Krafta.

No i wreszcie on. Demon sezonu 2018/19 – Ryōyū Kobayashi, wprawił o osłupienie świat sportu lądując na 252 metrze!

„W 1972 skocznia stała się areną pierwszych w historii MŚ w lotach narciarskich”

Najczęściej wygrywający w konkursach indywidualnych:

  • Gregor Schlierenzauer – 5 razy
  • Adam Małysz – 3 razy
  • Kamil Stoch – 3 razy
  • Matti Hautamäki – 3 razy
  • Peter Prevc – 3 razy

Wypadki

W dyscyplinie sportu, jaką są skoki narciarskie wpisane są niestety wypadki. Obiekty do lotów narciarskich są szczególnie niebezpiecznie.

Swój dramat przeżył tu także Polak – Tomasz Pochwała, co można zobaczyć tutaj.

Innym nieszczęśnikiem okazał się Robert Kranjec, którego wypadek w 2009 zmroził krew w żyłach na widzów na całym świecie:

Oto jak zmieniał się rozmiar skoczni (HS):

Rok Rozmiar skoczni:
1969 153
1972 165
1985 185
2015 200

 

… oraz umiejscowienie punktu K:

Rok Punkt K
2005 215
2015 225
2018 240

 

Letalnica latem www.szlakiempodrozy.pl

Letalnica latem; źródło: Wikipedia

Czytaj dalej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *