Wrota Piekieł Derweze wyrozniajacy www.szlakiempodrozy

Ognista pustynia Kara-Kum, czyli Wrota Piekieł

Wioska Derweze na pustyni Kara-Kum. Turkmenistan. Gdyby nie przypadek, mieścina o której wiedziałoby niewiele więcej osób, niż te 350, które ją zamieszkują na stałe. Ale oto one – „Wrota Piekieł”! Od samego patrzenia można się spocić.

1971 rok. Radzieccy badacze szukają złóż gazu ziemnego, wykonując rutynowe odwierty. Przebywając koło Kyzylgar w trakcie prac dochodzi do rzeczy niebywałej – przewiercenia płytko położonego złoża gazu, tzw. kieszeni gazowej. Pracownicy nie posiadają się ze szczęścia sądząc, że zostaną odpowiednio wynagrodzeni za swe odkrycie. Wtem dramatycznie obniżyło się ciśnienie w złożu, a podłoże na którym znajdowała się wiertnia zapadło się.

 

Tak powstała największa atrakcja Turkmenistanu – zapadlisko o głębokości około 20 i średnicy około 70 metrów. Wyciągając zapalniczkę nie wahano się ani chwili. Wszak cel był rsty, pozbyć się ulatującego z głębi metanu. Sądzono, że gazowe złoże wypali się po kilku dniach i wszystko wróci do normy. Pali się on do dziś…

Wrota Piekieł kraterKrater Wrót Piekieł; źródło: Flickr

Północny rejon kraju ma swą specyficzną nazwę: wilajet daszoguski. To właśnie w nim ukazała się ta niezwykła dziura, głębokości 30 m. To właśnie ten krater o średnicy 69 m, a nie położona 267 km na północ stolica – Aszchabad stanowi cel wycieczek ciekawskich.

Krater Wrót PiekiełKrater Wrót Piekieł; źródło: Flickr

Skwar pustynii Kara Kum

„Wrota Piekieł” to zaledwie mały punkcik na mapie Kara-Kum, czyli ”czarnych piasków”. Ogrom pustyni po prostu obezwładnia – rozciąga się na obszarze 350 tyś km2. Tymczasem przecież cała powierzchnia Polski to 312,6 tyś km2.

Spalone słońcem wydmy, z wyrastającymi gdzieniegdzie pojedynczymi krzewami i trawą, słynie z tego, iż mieści się na niej najniżej położony punkt w całym kraju. Depresję stanowi Akczakaja położona -81 m p.p.m. Ze święcą szukać drugiego takiego miejsca na świecie. Jej piaski sprawiają, że żadna rzeka nie opuszcza terytorium tego położonego w Azji Środkowej państwa. Wszystko momentalnie wsiąka. Nawiedzające pustynię wiatry zwane garmsil, tylko potęgują spiekotę. Aż dziw dziesiątki milionów lat temu zamiast milionów ton suchego piasku, miejsce to pokrywała wysoka woda. W czasach epoki kamienia i brązu w Anau i wokół Dzheytun kwitło rolnictwo.

Pustynia Kara KumPustynia Karakum; źródło: Flickr

Gdzieś na zachodnie majaczą uprawy bawełny. Ale przecież nie one stanowią „to coś” dla którego zjeżdżają zafascynowani okolicą ludzie.

Przebiegający przez pustynię Kara-Kum Kanał Karakumski zwiastuje pojawienie się upraw bawełny, którym to dostarcza drogocennej wody. Łącznie 13 km³ wody rocznie, które zaopatrując 731 tys hektarów pól Kiedy jeszcze tereny te należały do ZSRR, jak niemal wszystko, także i on nosił imię… Lenina. Ciągnący się 1445 km kanał jest drugim co do długości takim obiektem na świecie!

Wiosną tę niemal bezludną pustynię nawiedzają „deszcze”. O ile takim mianem można określić opady w granicach 70-150 mm rocznie. Tych oczekują zwłaszcza mieszkańcy oaz, w tym Jerbent. Ale sporo się muszą naczekać…

Wrota Piekieł na mapie świataPołożenie "Wrót Piekieł: na mapie świata

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *