Miejsca bitew

W historii świata rozegrało się multum starć. Jedne trwały ledwie chwilę inne ciągnęły się miesiącami. W jakich miejscach świata się rozegrały i jak dziś wyglądają miejsca, które dawniej spłynęły krwią?

Japońska wyspa Iwo Jima to miejsce w którym w czasie II wojny światowej rozegrał się jeden z najbardziej tragicznych momentów konfliktu. Bitwa o wysepkę miała być punktem zwrotnym w walce o panowanie na Pacyfiku. Stanowiąca część zewnętrznego pierścienia obronnego Cesarstwa Japonii, w opinii tutejszych dowódców, nie mogła paść…

Licząca nieco ponad 23 km2, położona około 1220 km na południe od Tokio w archipelagu Wysp Kazan wyspa w języku japońskim oznacza ”kwaśna wyspa”. Bijące tu siarkowe źródła stale otulały zapuszczających się wgłąb ziemi żołnierzy. Wysepka, wyrosła na oceanie wraz z wulkanem Suribachi – dziś jej największym szczytem, mierzącym jednak ledwie 166 m n.p.m.

Iwo Jima na mapie świataPołożenie wyspy Iwo Jima

Strona amerykańska za wszelką ceną pragnęła zdobyć górę Surubachi, by móc kontrolować lotniska, które służyć miały myśliwcom do ochrony nalatujących potężnych bombowców. Tak, w poniedziałek 19 lutego 1945, wojska USA dokonały desantu z użyciem 500 okrętów, a dzień operacji nazwano drugim D-Day, tym razem Dog Day. Marines pokonali 6000 km z Hawajów, by już w następnym dniu zrealizować cel. lotnisko. Ale to był dopiero początek krwawych walk…

Brutalne starcie sprawiło, że oddziały Marines ponieśli olbrzymie straty. Śmierć poniosło ok. 110 tys żołnierzy amerykańskich i 22 tys Japończyków, którzy nie zamierzali opuścić wyspy żywi. Upór, determinacja i tak ważny w kulturze japońskiej honor, doprowadził do tego, że zginęło 90% broniących wyspy. O tym jak wyczerpujące była walka i jak ważnym aspektem była wytrzymałość psychiczna dowodzi jedno wydarzenie. Gdy marines w piątym dniu zdobyli szczyt Suribachi, natychmiast wetknięto w ziemię amerykańską flagę. Choć bitwa jeszcze trwała, podniesienie morale było kluczowe. Co więcej gest ten stanowił znak, gdyż flagę było widać ze statku USS Eldorado.

Szacowano, że działania wojenne w tym miejscu mogą przynieść gigantyczne straty, sięgające nawet 1 miliona żołnierzy!

Dramatyczne walki, zapoczątkowanie szybkim otwarciem ognia przez Japończyków, sprawiło, że USA pierwszego dnia straciło aż 2 tysięcy ludzi. Zapanował chaos wzmocniony tym, że de facto desant odbył się bez dowódcy. Tego błędu nie popełnili Japończycy – gen Tadamichi Kuribayashi wręcz zadziwiał kreatywnością.

Nauczony klęską Niemiec w Normandii nie powielił ich błędów i po prostu… wpuścił Amerykanów na wyspę. Tam miały ich zaskoczyć pułapki, oraz znakomite przygotowanie Japończyków. Amerykańscy żołnierze nawet nie mogli dostrzec wroga. Wulkaniczna wyspa, z mnóstwem tunelów była idealna do obrony. Kuribayashi dostał jasny rozkaz – bronić wyspy do ostaniach sił. A jako, że wyspa nie ma żadnego źródła słodkiej wody, zadanie było najcięższą próbą.

Tadamichi KuribayashiTadamichi Kuribayashi; źródło; Wikipedia

Rzeźba terenu doskonale nadawała się do tworzenia umocnień, stanowiąc spore wyzwanie dla USA. Desant napotkał trudności już na samym początku: amfibie utknęły już na piasku, zaś żołnierze z każdym krokiem się w nim zakopywali się. Co więcej, Japończycy wykuli w skałach metrowej wysokości tunele i groty, będące doskonałą drogą transportu wojska i miejscem z którego prowadzono ostrzał. Dodatkowo z kanonadą czekano do samego końca, by nie zdradzać swoich pozycji. Do dziś w owym systemie kanałów, które de facto stanowiły podziemną fortecę, znajdują się niewypały. Najlepszą bronią w takich warunkach okazały się miotacze ognia. To właśnie płomieniami, marines atakowali dziury w jaskiniach. Starcie zakończyło się 26 marca 1945. Trwało dokładnie pięć tygodni.

Losy wyspy po wojnie

Po wygranej bitwie amerykanie, zgodnie z planami, stworzyli tu lotnisko. Mające być idealną bazą wypadową w trakcie bombardowania Kraju Kwitnącej Wiśni, nie spełniło pokładanych w nim nadziei. Tymczasem niektórzy japońscy żołnierze trzy lata po zakończeniu wojny… nadal siedzieli w korytarzach, nie wiedząc o kapitulacji. Potem kuratelę nad wyspą przejęli amerykanie, opuszczając ją dopiero w 1968 roku. Dziś Iwo Jona jest zamknięta, goście mogą ją odwiedzać tylko raz w roku, by oddać hołd tym którzy zginęli. Tunele i jaskinie, w których przebywali japońscy wojownicy są więc zamknięte. Zaś niebezpieczny teren wyspy, z uwagi na wpływ wulkaniczny stale się poszerza. Choć w 2007 wyspa wróciła do swej starej nazwy – Iwo Ton, to nadal „Iwo Jima” to bardziej popularne określenie.

Pomnik upamiętniający bitwę o Iwo JimaPomnik; źródło: Flickr

10 listopada 1954 roku w Waszyngtonie, nieopodal cmentarza w Arlington, odsłonięto pomnik – Marine Corps War Memorial. Monument wykonany z brązu przedstawia scenę umieszcznie flagi przez żołnierzy na szczycie góry. Dzieło zostało wykonane na podstawi zdjęcia Joe Rosenthala. Trzej żołnierze uchwyceni na fotografii Harlon Block, Franklin Sousley i Michael Strank wkrótce potem zginęli. Jego budowa trwała trzy lata i pochłonęła 850 tys $. C ciekaw na tę sumę złożyli się weterani wojenni, oraz żołnierze służby czynnej oraz weterani U.S. Marines.

A'propos Japonii, leżąca 20 km na wschód od Gifu wioska Sekigahara, niegdyś słynęła z pracujących w niej. To właśnie tutaj 21 października 1600 roku (15 września wedle chińskiego kalendarza) odbyła się słynna tatakai (bitwa – j. japoński) zwana, podczas której naprzeciwko siebie stanęły wojska Ieasu Tokugawy i Hideyoshiego Toyotomiego. O ile jedną armią wschodnią dowodził bezpośrednio Tokugawa Ieyasu, o tyle siły zachodnie reprezentował szogun Ishida Mitsunari

Bój ten miał znaczący wpływ na to późniejsze objęcie władzy, przez jednego z dowódców. Długo czekający na posiłki Ieyasu Tokugawa, sprawił jedną z największych niespodzianek w historii, pokonując wroga, pomimo iż posiłki formowane przez jego syna nie dotarły na czas. Władając niemal dwukrotnie mniejszym wojskiem starł na proch przeciwnika zadając mu straty sięgające 2/3 walczących! Co ciekawe żołnierze wroga w trakcie walki… przeszli na stronę Tokugawy, pragnąc stać po zwycięskiej stronie. Po okazałe wiktorii Tokugawa wstąpił na tron, na którym jego rodzina pozostała 250 lat. Powstrzymało to dalsze wojny o władzę zapewniając pokój na długie lata. Całę bitwa rozegrała się przy ulewnie padającym deszczu

W miejscu gdzie starły się obie siły widać dziś kamienny pomnik, w postaci prostokątnego słupa z wyrytym napisem, orz tablicę pamiątkową z opisem owej kampanii i wyjaśniającą owo zagadnienie historyczne mapą. A samo miasto, to dziś ledwie 7 tyś ośrodek, zajmujący powierzchnię niespełna 50 km2.

Pomnik bitwy pod SekigaharąPomnik bitwy pod Sekigaharą; źródło: Flickr

 

Zmiana układu sił II wojny światowej

Ponad pięć miesięcy trwały starcia, jakie rozegrały się w dzisiejszym Wołgogradzie. Zamieszkane przez 870 tyś ludzi miasto, w czasie wielkiego starcia od 23 sierpnia 1942 do 2 lutego 1943 roku, znajdowało się na mapach pod nazwą Stalingrad. W jednej z najcięższych bitew w dziejach świata życie straciło ponad milion ludzi, włączając w to liczną rzeszę cywilów. Ówczesny Stalingrad miał nietypowy kształt, który sprawiał, że długość jego ziem ciągnęła się aż na 30 km, przy jednoczonym dość wąskim pasie sięgającym 5 km długości.

Rozciągający się obecnie na powierzchni 565 km² Wołgograd znacznie ucierał w efekcie gwałtownego, a zarazem skomasowanego bombardowania. Do historii przeszedł zwłaszcza dzień 23 sierpnia 1942, kiedy to z niemieckich samolotów, zrzucono prawie cały arsenał Luftwaffe. Miasto tworzące jeden z głównych ośrodków przemysłowym, dosłownie zostało zalane ropą, która spływając do Wołgi stworzyła śmiertelną barierę. Ulewne deszcze zatrzymując potężne niemieckie czołgi dopomogły Armii Czerwonej, zaś panujący w czasie walk 40 stopniowy mróz sprawił, że po stronie Niemiec, walczących ramie w ramię, z Wochami, Rumunami, Węgrami i Chorwatami doliczono się 750 tyś ofiar.

Atol Midway

Amerykańsko – japońskie starcie o atol Midway, geograficznie należący do archipelagu Wysp Hawajskich to jedno z najbardziej znanych starć II wojny światowej. Główna za sprawą wyprodukowanego w 1976 kasowego filmu.

Położony 850 km od głównej części wysp hawajskich, płaski skrawek lądu dziś, z wyjątkiem kilkudziesięciu pracowników amerykańskiej Służba Połowu i Dzikiej Przyrody Stanów Zjednoczonych, jest niezamieszkany. Terytorium o powierzchni 6,23 km² zostało zaatakowane 2 czerwca 1942 roku przez oddział japońskiej marynarki wojennej pod dowództwem wiceadmirała Chūichi Nagumo. Celem dysponującego czterema lotniskowcami, oraz 150 mniejszymi okrętami, wspieranymi przez 293 samoloty wojska Cesarstwa Japonii było zniszczenie głównych baz USA na Pacyfiku. Siły z Dalekiego Wschodu te nie dały jednak rady 3 lotniskowcom, 50 okrętom, oraz 340 samolotom bojowym amerykanów.

Norweski Narvik

Niemal dwumiesięczne potyczki toczone przez liczącą 7,7 tyś grupę wojsk III Rzeszy, a alianckimi siłami, w sile 24,5 tyś żołnierzy uformowanymi przez armie Norwegii, Polski Wielkiej Brytanii. Choć ze starcia zwycięsko wyszły siły koalicji antyniemieckiej, Narwik pozostaje ziemią, gdzie taktycznie więcej zyskały wojska Niemiec. Port w mieście zaopatrujący w rudę Niemców, był jednym ze strategicznych miejsc dla armii. Dziś Narwik jest jednym z największych miast na dalekiej północy Norwegii z terenem obejmującym 2023 km2, popularnym kierunkiem wypraw na narty.

Widok na Narvik

Widok na Narvik; źródło: Flickr

Ku podbojowi Afryki

Tobruk – libijskie miasto w regionie Cyrenajka między 10 kwietnia a 27 listopada 1941 przeistoczyło się w miejsce w którym niemiecki włoskie siły dowodzone przez gem Rommla ustąpić musiały koalicji stworzonej przez Brytyjczyków, Australijczyków, Polaków, Czechosłowaków i żołnierzy reprezentujących Związek Południowej Afryki. Krwawe walki pochłonęły 52 tyś istnień ludzkich, w tym 35 tyś po stronie państw Osi. Dawne miasto – twierdza obecnie jest miejscem zamieszkania 157 tyś ludzi słynie w okolicy z działalności aż trzech portów: głównego, przeznaczonego do transportu oleju oraz sekcji, w której obsługiwany jest ładunek zebrany w trakcie połowów ryb. Głównym obiektem kulturalnym Tobrucku jest Muzeum Narodowe z kolekcją artefaktów archeologicznych, ludowych oraz oczywiście zgromadzonych w trakcie pamiętnej wojny militariów.

"Czerwone maki na Monte Cassino"

Bitwy o panowanie nad słynnym włoskim wzgórzem, sięgającym 519 m n.p.m. weszła do kanonu historii. Znajdujące się na nim benedyktyński klasztor, szczególnie w oczach Polaków stał się symbolem bohaterski i chwały.

Umiejscowione w prowincji Frosinone, części regionu Lacjum stało się miejscem, w którym w VI w. Benedykt z Nursji zapragnął osiąść, zakładając klasztor. Nietrafne położenie, na trasie Rzym – Neapol sprawiało, że nie raz i nie dwa chrapkę nań mieli pochodzący z rożnych stron najeźdźcy.

Wzrok świata na Monte Cassino padł w 1944 roku, kiedy to od stycznia do maja stało się areną jedna z najbardziej zaciętych potyczek okresu II wojny światowej. Utrzymanie biegnącej w okolicy tzw. linii Gustawa było dla III Rzeszy celem nadrzędnym. Odpowiadający za to marszałek Albert Kesselring, w okolicy doliny rzeki Lirii zarządził niebywałą mobilizację. Alianckie dowództwo, rezygnując z bombardowania historycznego klasztoru utrudniło sobie maksymalnie zadanie.

Po długotrwałym natężeniu działań 19 maja skomasowane siły pod dowództwem m.in. gen Andersa z Polski, Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii, Francji, Kanady oraz trzymającej z aliantami włoskiej grupy przegonili Niemców. W efekcie battaglia po stronie niemieckiej życie straciło 20 tyś żołnierzy stanowiących 25% całkowitej liczny oddziałów. Zwycięstwo aliantów zostało okupiwszy stratą ponad połowy sił; w okolicy wzgórza poległo i zostało rannych aż 54 tyś walczących (z grupy 105 tyś wojska). Polegli w bitwie polscy żołnierze spoczywają na Polskim Cmentarzu Wojennym, często odwiedzanym przez naszych rodaków podczas turystycznych wizyt.

Monte CassinoMonte Cassino; źródło: Flickr

Tora Bora – system jaskiń i bunkrów w paśmie górskim Safed Koh niedaleko Przełęczy Chajberskiej; w prowincji Nangarhar. W 12-17 grudnia 2001 odbyły się tam starciamiędzy siłami koalicji: amerykańsko-brytyjsko-francuskiej wspieranych przez rodzimy tzw. Sojusz Północny; pomimo zwycięstwa koalicji i zajęcia przyległego obszaru główny cel – pojmanie Osamy bin Ladena, nie został zrealizowany

Miejsca bitew w Afganistanie

 

Francuskie i tureckie starcia I wojny

Niejednokrotnie w historii świata wielkie konflikty zbrojne rozgrywały się w okolicach rzek. Do najsłynniejszych lokalizacji tego typu bez wątpienia przeszła rzeka Marna.

Ów wodny ciek, a zwłaszcza jego cześć w okolicy Paryża między 5, a 9 września 1914 roku stał się areną jedno na największych starć I wojny światowej. Walczące ramię w ramię z oddziału Wielkiej Brytanii i III Republiki reprezentowanie przez niemal 2 miliony żołnierzy, podzielonych na 81 dywizji pokonało stronę niemiecką. Straty Cesarstwa Niemieckiego oszacowane na 372 tyś ludzi, z ogólnej grupy 1,1 miliona walczących przydzielonych do 62 dywizji.

Dogodna lokalizacja i poprzednia wielka bitwa, była powodem kolejnego gigantycznego starcia, w ramach I wojny światowej. Między 15 lipca a 5 sierpnia 1918 francuskie, brytyjskie, amerykańskie i włoskie siły stanęły naprzeciw niemieckich oddziałów. Alianci zdecydowanie wygrywając starcie, niszcząc 793 działa wroga, przyczyniając się do śmierci 139 tyś niemieckich wojaków.

U brzegu płynącej Mozy, poprzecinane kanałami – oto lotaryńskie Verdun. Na zamieszkane dziś przez niespełna 18 tyś ludzi 21 lutego 1916 spada… 2 miliony pocisków! Atakujący z furią Niemcy nie spodziewając się większego oporu nacierają na miasto dziesięć miesięcy. W jej trackie ginie 160 tyś francuskich i 143 tyś niemieckich żołnierzy. Jedna z największych kampanii I wojny światowej nie była jednak jedyną. Już 20 sierpnia 1917 trójkolorowy sztandar armii gen. Guillaumata ponownie powiewał nad miastem podczas słynnego drugiego starcia pod miastem.

Starcia w mieście trwały do 18 grudnia 1916 roku, a główną siłę ognia stanowiła w tym czasie artyleria, w tym pociski 75 mm, 80 mm oraz potężne pociski kalibru 106 mm.

Upamiętniające owo wydarzenie pomniki docenione zostały wpisaniem na dziedzictwa UNESCO. Historyczną bataille wspomina dziś kilka pomników m.in.: „Monument aux enfants de Verdun morts pour la France”, „Pomnik „dzieci Verdun, którzy zginęli za Francję”, „Pomnik przyjaciela Holandii” oraz trzy nekropolie ze szczątkami poległych.

Turecki półwysep Gallipoli

Miejsce jednej z najsłynniejszych bitew w historii świata. W 1915 roku, gdy było wiadomo, że konflikt rozprzestrzenia się po całym globie, alianci ruszyli do zdecydowanych działań. Rozpoczęta przez Ententę 25 kwietnia 1915 militarna nawałnica, skoncentrowała się na głównym celu – objęciu kontroli nad tureckimi cieśninami, a za tym idzie zajęciem Stambułu. Owo Savaş jak określają militarne starcie Turcy, stało się największą operacją osadzającą się na desancie wojsk w trakcie pierwszego światowego konfliktu zbrojnego.

Dowodzący armią Imperium Osmańskiego Mustafa Kemal zręcznie poruszał się po tureckiej ziemi zadając straty sprzymierzonym z Ententą wojskom australijskim. Odparty 27 kwietnia atak, stał się zaczynem brytyjsko-francuskiego starcia o Krithia. Kontynuowane przez kolejne tygodnie starcia przeobraziły się w rzeź – tureckie wojska w 19 maja poniosły wielkie straty, główne z uwagi na niedostateczna ilość sprzętu i amunicji. 4 czerwca w trakcie trzecia bitwy o Krithia wojak Ententy straciły niemal ¼ walczących. Dalsze starcia nie napawały optymizmem, przez co wojska Ententy wycofały się z półwyspu uznając swą klęskę.

Po dziś dzień półwysep Gallipoli stanowi nekropolię, na której zadbane pomniki poległych przypominają o krwawej walce. W Kabatepe działa punkt informacji o historii jaka na zawsze zmieniła historię tego miejsca.

Walki, już na polu bitwy pochłonęły życie około 160 tysięcy żołnierzy aliantów i 80 tysięcy tureckich. Odniesione razy i przebyte po nich choroby zwielokrotniły tę liczne aż do 302 tyś po stronie brytyjsko-francuskiej,oraz ćwierć miliona poległych tureckich poległych.

Dziś teren półwysep stanowi pas lądu o długości ok. 90km i szerokości maksymalnej 21km. Samo miasto Gallipoli to 25 tyś mieścina, w tureckiej nomenklaturze występująca jako Gelibolu, jest dziś centralnym ośrodkiem prowincji Akanakkale.

GallipoliGallipoli; źródło: Flickr

Bitwa pod Lepanto

Starcie z 7 października 1571 była jedną z najżwawszych bitew w historii świata. Wody greckiego, obecnie 13 tyś ośrodka, funkcjonującego pod nazwą Nafpaktos, stało się areną morskiego starcia rozgrywanego się na pokładach statków i w wodzie. Naprzeciw siebie stanęła armia Osmanów i wojska Ligi Świętej (m.in. Hiszpanii, Wenecji i zakonu joannitów). Straty ludzkie były potężne: zginęło około 40 tyś Turków i 10 tyś chrześcijan. Konflikt narastał systematycznie po tym jak Turcy zaczęli przejmować coraz większe tereny na Zachodzie. Zakonnicy bojąc się zalania przez islamskich wyznawców sprzeciwili się. Zresztą po tym gdy Sulejman Wspaniały rozsiadł się na tronie sułtana; chrześcijańskie dotąd Rodos zostało zagrożone. Już w czerwcu 1522 jego 100 tyś wojska przybiły do twierdzy zakonników na Rodos szybko radząc sobie z broniącymi się zakonnikami. Ci emigrowali na Maltę, rozbudowują tutejsze stocznie. Konflikt Karola V Habsburga z Sulejmanem Wspaniałym był kolejna próbą dla chrześcijan. 18 maja 1565, a okolice Malty dopłynęła flota turecka, oblężenie trwało do września, w efekcie twierdze obroniono zadając Turkom straty 25 tyś żołnierzy, chrześcijanie stracili 7 tyś ludzi.

Zwężenie ternu między pasmem górskim , oraz morzem nieopodal greckiego miasta Lamia, stanowiące swoisty w starożytności istniał tam pas przybrzeżny, znany jest w historii jako starożytne Termopile. Między 20 sierpnia, a 10 września 480 r p.n.e. siły reprezentowane przez greckie polis zaciekle walczyły tu z silną armią Persów. Dowodzący grackimi siłami króla Sparty Leonidasa uległ finalnie królowi Kserksesowi. Dziś teren ozdabia kilka pomników nawiązujących do prowadzonych tu działań wojennych w tym: epigram autorstwa Simonidesa, pomnik Leonidasa, ureaz monument wspominający 700-osobową grupę Tespianów.

Napoleon – początek i koniec ery „Małego Cesarza”

Sięgające 210 m wysokości wzgórze w okolicach dzisiejszego Prace, nieopodal Slavkov u Brna na dzisiejszych Morawach 2 grudnia 1805, przeszło do historii jako lokalizacja „bitwy trzech cesarzy”. Wraz z górującym nieopodal wzgórzem Żurań (260 m) otaczające łagodnie opadające stoki.

Rozciągające się na niespełna 15 km2 miejsce znane główne jako Austerlitz okazało się areną imponującej wiktorii Napoleona. Dysponując znacznie mniejszym arenalem militarnym wojska Francji, pokonały połączone siły austriacko-rosyjskie. Co więcej liczba francuskich dział była dwukrotnie mniejsza niż przeciwników (139 do 278), a mimo to geniusz dowódczy sprawił, że „Cesarza Francuzów sprawił, że straty jego wojska wynoszące 1550 wiernych mi ludzi, były znacząco niższe niż liczba poległych tyś żołnierzy po stronie wrogów.

We wsi Prace zerknąć dziś można na imponujący Pomnik Pokoju na Wzgórzu Prackim, upamiętniający poległych na polu bitwy. Przyjął on kształt wznoszącego się na wysokość 26 m kopca, zakończonego 10 m krzyżem. Jego wnętrz małą mieści kaplicę z ołtarzem oraz kośćmi poległych w 1805 roku żołnierzy.

Pomnik na Wzgórzu Prackim

Pomnik na Wzgórzu Prackim; źródło: Wikipedia

Tak jak Prace stanowiło tworzący wielkość rządów Napoleona, tak Waterloo okazało się początkiem jego końca. 18 czerwca 1815 w belgijskim dziś mieście wódz wraz ze swym wojskiem uległ wielkiej koalicji chcącej za wszelką cenę obalić podbijającego kolejne tereny Francuza. Brytyjskie, Pruskie, Niderlandzkie oraz rozdrobnione wówczas na księstwa Niemcy zakończyły erę napoleońską. Dwukrotnie większa armia dowodzona przez księcia Wellingtona i Gebharda von Blüchera rozprawiła się z wrogiem zbijając 22 tyś ludzi i biorąc 8 tyś mężczyzn do niewoli.

Dziś bitewnego kurzu w 30 tyś Waterloo próżno szukać. Zresztą wydaje się, że akurat pobyt w mieście może nie dać odpowiedzi na pytanie: jak żyją na co dzień Belgowie. Okazuje się bowiem, że gros tutejszych mieszkańców to obywatele innych państw.

Tak jak i wielką wiktorię Napoleona upamiętnia pomnik, tak i jego klęska stała się zaczynem powstania pomnikiem ofiar bitwy pod Waterloo. Porośnięty trawą Kopiec Lwa z imponująca konstrukcją dumnego zwierzęcia jest miejscem z którego roztacza się idealna panorama pola słynnej bitwy.

Kopiec w WaterlooKopiec w Waterloo; źródło: Flickr

Pomnikowe Valmy

Wojujący ze stroną austriacko-pruską Francuzi 20 września 1792 spotkali się z nieprzyjaciółmi w rejonie dzisiejszej północno-wschodniej Francji. Choć teoretycznie bitwa pozostała nierozstrzygnięta więcej korzyści odnieśli z niej Francuzi. Dysponując 47 tyś walczących nie dali się stłamsić 35 tyś wrogiej grupie.

Mikroskopijna dziś na mapie Francji gmina Valmy położona w obrębie Wspólnoty gmin Argonne Champenoise, sąsiaduje z bogato zalesionym rejonem. Najbardziej emblematycznym elementem pamiętnego starcia jest bez wątpienia wiatrak Valmy, którego oryginał został wówczas zniszczony. Pragnąc uczcić 1500lecie bitwy wójt gminy zapragnął postawić nowy obiekt, który jednak udało się ukończyć dopiero po kolejnym II wojnie światowej. Najwidoczniej jednak młyn dopadł nie lada pech. Przechodząca przez pobliski teren burza w 199 uszkodziła go, przez co dopiero w 2005 rpku udało się ponownie zainaugurować działanie nowego młyn.

Jest i inna pamiątka słynnego starcia – pomnik François Christophe Kellermanna. Postać generała dzierżącego w dłoniach miecz i kapelusz, jest miejscem w którym spoczywa serce dowódcy, który za życia wyraził chęć spocząć na zawsze w okolicy swoich żołnierzy. Jakby odwołań do historii było mało, nieopodal zbudowano kaplicę poświęcona księżniczce Ginetti, wnuczce Kellermanna, która wyraziła chęć złożenia swych prochów po śmierci właśnie w pobliżu słynnego dziadka.

Statua KellermannaStatua Kellermanna; źródło: Wikipedia

 

Bitewny tryptyk pod Poitiers

Rzadko się zdarza, by jedna okolica posłużyła za miejsce w którym aż trzy razy naprzeciw sienie stanęły wrogie armie. Okolice francuskiego Poitiers dostąpiły tego właśnie „zaszczytu”.

Pierwsza bitwa, co prawda tak naprawdę rozegrała się pod Vouillé, w okolicy wspomnianego miasta. Był 732 rok, gdy zapuszczający się na tereny środkowej Europy Arabowie – Ummmajadzi dowodzeni przez Abd ar-Rahmana, ówczesnego namiestnika prowincji Al-Andalus, stanęli twarzą w twarz z Karolem Młotem – władcą Franków sprzymierzonym z nim Odonem, księciem Akwitanii. Uznawana za jedna z najważniejszych bitew w dziejach kontynentu, za sprawą zahamowania arabskiego pochodu

Centrum PoitiersCentrum Poitiers; źródło: Flickr

Kolejny raz wojska zjawiły się tu w 1356 roku.. Tym razem naprzeciw Francuzów stanęli, ci z którymi trójkolorowi wielokrotnie potykali się w dziejach – Anglicy. Dowodzeni przez Edwarda „Czarnego Księcia” 8 sierpnia w się 8 tyś żołnierzu pomimo początkowych sukcesów, musieli zarządzić odwrót. Nieopodal Poiters cięgi zebrała strona francuska dowodzona przez Jana II Dobrego, efektem czego śmierć poniosło 2,5 tyś walczących, z ogólnej liczny 12 tys. Brytyjczycy osiągnęli spektakularny sukces – biorący udział 9 tyś oddziały niemal w całości przeżyły bitwę.

Dziś Poitiers to miasto zamieszkiwane przez niespełna 90 tyś ludzi, znana głównie z działającego tu uniwersytetu, drugiego największego i najbardziej prestiżowego w regionie, po uczelni w Bordeaux. Szczególne wrażenie w mieście robią pozostałości rzymskiegoL'amphithéâtre de Poitiers z przełomu I i II w.; średniowieczny Palais de Justice – mieszczący się w dawnym zamku miejscowego hrabiego; imponująca katedra św. Piotra z XVI w.

Leżąca w Asturii, niedaleko zbocza Pico de Europa wioska Cavadonga zamieszkiwana dziś ledwie przez 58 ludzi to miejsce w historii Europy szczególne.

To tutaj napierające z wielką siłą arabskie i berberyjskie armie prowadzone przez Al Qama , pragnące podporządkować sobie zachodnią cześć Starego Kontynentu zostały po raz pierwszy w dziejach powstrzymane. Zwycięskie zmagania pod dowództwem pierwszego króla Asturii – Pelayo. Pole ówczesnej bitwy w 1922 roku zostało wkomponowane w Park Narodowy Góry Covadonga, pierwszego tego rodzaju ochronnego terenu na terenie całej Hiszpanii!

Należąca dziś do gminy Cangas de Onís Cavadonga znana jest dziś nie tylko z odbywającej się tu w 722 roku batalla, ale tez działającego santurarium maryjnego.

Walki pod Hastings

Tak naprawdę dziś o 90 tyś brytyjskim mieście we Wschodnim Sussex robi się głośno, gdy zjeżdżają do niego… szachiści, na mający niemal stuletnią historię, organizowany tu turniej.

Znacznie bardziej zaciętą potyczkę pod Hastings, niż te dzisiejsze na szachownicy stoczono tu 14 października 1066 roku. Normańska armia Wilhelma Zdobywcy najechała ów teren w odpowiedzi na niedotrzymanie danego słowa i odmowę objęcia przez Wilhelma Bastarda władzy w wyspiarskim kraju. Wywodzący się z normańskiego ludu siły mieczem chciały zyskać obiecane stanowisko tocząc bój w Hastings. Wygrana Normanowi śmierć w bitwie anglosaskiego wodza Harolda II przeszła do historii.

HastingsHastings; źródło: Flickr

Zasiadającemu na brytyjskim tronie Wilhelmowi przez myśl nie przeszło, że niespełna tysiąc lat później wizytując Hastings będzie się można wciąć oglądać XI w. zamek.

Nad pięknym modrem Dunajem…

Höchstädt nad Dunajem, dziś mające status miasteczka zamieszkanego przez około 6,7 tyś ludzi, 13 sierpnia 1704 okazało się lokalizacją niezwykle niebezpieczną. Bitwa prowadzona w ramach wojny o sukcesję hiszpańską, oraz potężne wpływy w Europie, to jednak nie przelewki. Ostro walczące ze sobą dwa obozy reprezentowany były przez:

  • Wielką Brytanię, Austrię, Hoandę i rejon Sabaudii – z jednej strony

a

  • Francją, Hiszpanią, Bawarią i Kolonią – z drugiej

Zwana potocznie bitwą pod Blenheim, obfitowała w starcie toczone głównie w wioskach Oberglau i Lutzingen. Walki poszły po myśli pierwszej z wymienionych koalicji.

Obecnie mieszkańcy raczej żyją swoim życiem ciesząc się główne obecnością w granicach miasta renesansowego zamku powstałego na przełomie XVI i XVII w. Sięgający trzech pięter gmach dysponuje aż 120 pomieszczaniami, zaś w jego rogach widoczne za cztery wieże. Pozytywne odczucia wzbudza też widok narodowego Kastenhaus, położonego na wzniesieniu domu, którego pięć pięter, po przejęciu przez prywatnego właściciela odzyskało swój blask

Stare umocnienia w lesie TeutoburskimZrekonstruowane umocnienie Germanów w lesie Teutoburskim. Las Teutoburski to porośnięte drzewami pasmo górskie, wciśnięte między rzeki Ems i Wezerę. Oplatające teren dwóch landów: Dolnej Saksonii i Nadrenii Północnej-Westfalii w IX w. nawiedziły dowodzone przez Arminiusza germańskie plemiona. Stosując sprytną taktykę wciągnęły w pułapkę trzy rzymskie legiony. Pokłosiem starcia była ciągnąca się aż siedem lat wojna, która doprowadziła do ustalenia na Renie granicy Cesarstwa Rzymskiego. Dysponujący 40 tyś armią Germanie, dysponujący wygrały grały swoją die Schlacht, główne za sprawą tego, iż siły wroga rozciągnięte były na niebotyczny szerokości 15 km. Źródło foto: Wikipedia

 

Szwedzka klęska

III wojna północna między Szwecją, a Cesarstwem Rosyjskim toczona przez ponad dwie dekady, od 1700 roku prowadzona była na ogromnym terenie. Jednym z istotniejszym jej starć bez wątpienia okazała się bitwa pod miastem Połtawa. Przywódca Skandynawów Karol XII, sromotnie uległ dowodzonym przez Cara Piotra Wielkiego rosyjskim oddziałom. Ale inaczej być nie mogło. 17 tyś szwedzkich żołnierzy nie mogło stawić oporu dysponującą 60 tys głów rosyjską armią. Oblężenie 8 lipca 1709 położonego nad rzeką Worsklą, na terytorium dzisiejszej Ukrainy, miasta nie przeszkodzi się później rozwijać.

Podzielona dziś, o dziwo, ledwie na trzy dzielnice Połtawa zajmuje teren przekraczający 112 km2. W XIX w. miasto doczekało się powstania centrum z prawdziwego zdarzenia. Od Okrągłego Plac wytyczonego na średnicy 375 m, odchodzi osiem ulic. Gromadzi również najważniejsze punkty miasta: Dom gubernatora generalnego; Dom Zgromadzenia Cywilnego (Dom Małej Rosyjskiej Poczty ) z 1809; Dom urzędów prowincji z 1810.

Do bitwy bezpośrednio odwojuje się Pomnik Chwały, ulokowany właśnie na wspominanym placu. Stanął tu z okazji obchodów 100-lecia owego starcia, przyjmując formę kolumny z wieńczącą ją pozłacanym orłem odlanym z brązu.

Pomnik bitwy nas Połtawą

Pomnik bitwy pod Połtawą; źródło: Wikipedia

Maraton – miejsce klęski Persów i początku organizowania… biegów maratońskich

Persowie, przejawiający chrapkę na zajęcie Grecji w 490 r. p.n.e., szczegółowo zaplanowali uderzenie na teren starożytnej Attyki. Grupując się w Maratonie mieli nadzieję na łatwe zwycięstwo. Tymczasem 12 września helleńskie wojska ostrzeżone przez jońskich wysłanników uprzedzili atak. Wojska Perskie zmuszone do odwrotu odnieśli potężne straty – 6400 żołnierzy.

Czy wiesz, że słynny bieg maratoński wywodzi się właśnie z legendy powstałej na kanwie owej mieściny? Wygrana bitwa, skutkowała bowiem koniecznością zawiadomieni o tym fakcie włądze w Atenach. W drogę wysłowi więc posłańcaFilippidesa, by doniósł o zwycięstwie. Gdy dotarł na miejsce zmarł ze zmęczenia.

Dziś 7 tyś miasteczko, stanowi turystyczna mieścinę z hotelami i restauracjami. Połączone w 2011 roku, w jeden organizm grupuje okoliczne gminy. Szczególna popularnością cieszy się wśród surferów, którym tutejsze wody pozwalają zaszaleć.

Kosowo – nie tylko wojna bałkańska

Kosowe Pole to kotlina, w której dwa razy doszło to dużych bitew. W 1389, dokładnie 28 czerwca (15 czerwca w kalendarzu juliańskim) na płaskowyżu, dziś lezącym na terenie nieuznawanej przez Serbów Republiki Kosowa, starli się tu Turcy z wojskami serbsko-bośniackimi. W jej trakcie życie straciło obydwu dowódców: książę Lazar i sułtan Murad I. Ten ostatni zginął od ciosu zadanego mu przez Miłosza Obilicia, rycerza, który udając nawróconego na islam zbliżył się do władcy i pchnął go sztyletem zawierającym truciznę. Pomimo faktu, iż bitwa tak naprawdę nie była zwycięska dla żadnej ze stron spowodowała upadek Serbii. Śmierć Lazara sprawiła bowiem,że chrześcijański sojusz rozpadł się, a Serbię najechali Węgrzy. Wdowa po Lazarze Milica chcąc ratować kraj… oddała hołd sułtanowi. Dopiero Stefan Lazarević, serbski książę uwolnił się od tureckiego zwierzchnictwa przyjmując od cesarza bizantyjskiego tytuł despoty.

Legenda mówi, że porastające tu i ówdzie teren czerwone kwiaty, wzięły swa barwę od krwi jaka wsiąkła w tutejszą glebę podczas bitwy.

O wydarzeniu przypomina 25 m wysokości wieża, zbudowana przez Serbów, w nieodległej miejscowości Gazimestan. Stanowiąca swoisty pomnik pamięci, wzniesiona została jakieś 6 km od pola bitwy z 1389

Pomik w Gazimestanie

Pomik w Gazimestanie; źródło: Wikipedia

Z kolei druga strona konfliktu – Turcy, wznieśli tu mauzoleum Sułtana Murata, starannie wybierając miejsce. Są zdania, iż właśnie tu stracił on życie trafiony przez serbskiego żołnierza Miłosza Obilica.

Ponowne starcie zbrojne w tej okolicy wybuchło 17 października 1448. Tym razem nad rzeką Sitnicą na wprost siebie stanęły wojska Jana Hunyadi, prowadniczego do boju Węgrów, Serbów i wojowników z ówczesnej Wołoszczycny, oraz Imperium Osmańskie pod wodzą Murada II. Zwycięzsto tych drugicj nie podlegało dyskusji;40 tyś armia rozbiła woga zadając mu olbrzymie straty (poległo aż 17 z 24 tyś walczących). Nazwa Kosowe Pole odnosi się także bezpośrednio do 13 tyś miasto, położonego w owej kotlinie.

Ras Dimas Tunezyjskie Ras Dimas to dziś niewielka mieścina z malutkim trapem. Dawniej portowe miasto – Tapsus, założone jeszcze przez Fenicjan pełne było starożytnych budowli z amfiteatrem na czele. 6 kwietnia 46 r. p.n.e. odbyło się tu arcyważne starcir rzymskich sił Juliusza Cezara, ze stronnikami wojskowego dowódcy Pompejusza. Zwycięski marsz Cezara kosztował życie 10 tyś Pompejczyków. Źródło foto: Flickr 

W pobliżu bulgoczącej lawy

Wojna o niepodległość Ekwadoru, była jedną z najważniejszych, jaka rozegrała się na kontynencie południowo amerykańskim. Najważniejsza zaś jej odsłona miała miejsce w okolicach wulkanu Pichincha.

Antonio José de Sucre, dowódca Wielkiej Kolumbii stawiając sobie za cel zdobycie miasta Cima de la Libertad, jeszcze nie wiedział, co go czeka. Stojacy mu na drodze, pod wulkanem Pichincha, Melchior Aymerich wraz wojskami rojalistycznymi Hiszpanii 24 maja 1822 wysłał w bój swych oficerów Carlosa Tolre i Nicolása Lópeza z podległymi im armiami, by ostrzelali oddziały powstańców.

Sucre zarządzając podział swoich wojsk, pomimo mocnego ostrzału ze strony rojalistów nie dał się wypchnąć. Czekając na pomoc w postaci dodatkowych ludzi i sprzętu postawił twardy opór. Dzieki temu José Mires, dowodzący armią kolumbijską składającą się ze 100 żołnierzy powstrzymał nacierających Hiszpanów. W końcu jednak zabrakło amunicji i Sucre postawił na bezpośrednie walkę z użyciem bagnetów.

Mapka Nicolás López stojący po stronie rojalistów wysłał swój batalion na tyły wroga z zamiarem zaskoczenia przeciwnika. To się nie udało, a wyposażeni w bagnety powstańcy zaatakowali Hiszpanów. Ci, stracili około 400 ludzi więc przyparciu do muru wycofali się do Quito. Hiszpanie skapitulowali następnego dnia.

Strony konfliktu:

1 – Wielka Kolumbia – powstańcy z Guayaquil (Ekwador), Peru; dowódca: Antonio José de Sucre; 2971 walczących, straty: 200 zabitych, 400 rannych

2 – hiszpańscy rojaliści; dowódca: Melchior Aymerich; 1894 walczących, straty: 400 zabitych, 190 rannych, 1260 jeńców

Efektem zwycięskiej batalii było wyzwolenie Ekwadoru spod panowania Hiszpanii i ogłoszenie 13 lipca 1822 miasta Quito częścią Wielkiej Kolumbii. Dziś o krwawym starciu na zboczu wulkanu, przypomina działające nieopodal muzeum. Założone przez Ministerstwo Obrony, upamiętnia bohaterską walkę o niepodległość Quito.

Kolumbijskie starcia o niepodległość

Południowoamerykańskie, kształtujące się dopiero narody nie raz stawały naprzeciw kolonialnych sił, głównie hiszpańskich. Niezależność nowych państw i wola samodecydowania o swoim losie popchnęła do takiego starcia również słynnego Simona Bolivara. I tak stojący na czele formującego się organizmu – Wenezueli, stanął naprzeciw siłom kolonialnym w mieście Tunja, części departamentu Boyaca. Zwycięska bitwa gen Bolivara władającego 2900 ludźmi, sprawiła iż przegrane hiszpańskie siły zmuszone były się podać. W trakcie bitwy pod Boyaca armia Bolivara zadała europejczykom straty w postaci 100 zabitych żołnierzy, oraz 150 rannych.

28 lutego 1813 pod miastem Cúcuta, na terenie obecnej Kolumbii pułkownik Simón Bolívar rozpoczął kampanię na rzecz uwolnienia Wenezueli. Dowodząc nowym 400 osobowym siłom niepodległościowym w Granadzie, dzięki swemu kunsztowi pokonał dwukrotnie większe wojska rojalistyczne Hiszpanii, dowodzone przez Ramóna Correę. Współczesna Cúcuta, centralne miasto prowincji Norte de Santander to przede wszystkim ważny osrodek gospodarczy. Leżące na granicy z Wenezuelą aż 650 tyś miasto, stało się synonimem wolności także za sprawą zredagowania w nim konstytucji państwa.

ConcepciónConcepción. Peruwiańsko – chilisjkie nieporozumienia znalazły ujście w bitwie, któej wynik był przesądzony w momencie przygotowywania się do boju. Ledwie 77 chilijskich mężczyzn stojących naprzeciw 1300 osobowej grupy płk Juana Gastó, pewnie przeczuwało czym może się to skończyć. Odwagi im jednak nie brakło. Tylko co z tego, skoro żaden z nich nie przeżył… Aż dziw, że starcie trwały 27 godzin. Pamiętne dzieje z 9 i 10 lipca 1882 rozgrywały się w pobliży 15 tyś dziś La Concepcion na terenie Peru. Źródło foto: Wikipedia

 

Zatoka Perska

II wojna z Zatoce Perskiej charakteryzowała się ciężkimi walkami. Jedna z nich, trwająca dwa tygodnie rozpoczęła się 21 marca 2003 pod miastem Basra. Ponad 2 milionowe miasto, jako jedno z nielicznych wielkich ośrodków, znalazło się pod Brytyjskim ostrzałem. Walki przeszły do historii jako największa bitwa pancerna całego konfliktu. Zakończona 6 kwietnia sukcesem Europejczyków, zdobyciem miasta. Dane mówią o licznie 300-500 poległych po stronie irackiej, oraz 11 zmarłym żołnierzom brytyjskim.

Samo miasto zostało założone już 636 roku, w celu ulokowania w nim obozu wojskowego. Na przestrzeni lat przeobraziło się w motor napędowy tutejszej gospodarki, za sprawą rafinerii ropy.

Dzisiejsza Basra

Basra; źródło: Flickr

Nadżaf stanowił tło jednej z premierowych aren walk irackiego konfliktu. 24 marca akcję rozpoczął amerykanki nalot. Krwawe starcia trwały do 4 kwietnia 2004. W ich trakcie mogło zginąć nawet 780 Irakijczyków. Półmilionowa miasto znane jest w świecie za sprawą tutejszego meczetu, w którym złożono ciało zmarłego w 661 roku kalifa Alego Ibn Abi Taliba, będącego krewnym samego Mahometa.

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *