Drogi autostrady www.szlakiempodrozy.pl maly

Droga Tysiąca Kazb

Jest droga w Maroko, której podróżowania nie moża sobie odmowić. A właścicie nie jedna droga, a system szos. Prowadzący przez dziewicze tereny doliny Dara z Tizi N'Tiszak do Warzazatu (Ouarzazate), ulokowany w dolinie Dades potocznie nazywanej Doliną Tysiąca Kazb jest jednym z piękniej wytyczonych systemów szos świata. Choć słowo szosa, może być w tym przypadku mylące… Oto Droga Tysiąca Kazb!

Aslaltowe podłoże jest tu całkiem naturalne, choć wystepujące odcinki piaszczystego podłoż bywaja chyba bardziej malownicze. Jakby pierwotne.

Jedną z popolarniejszych miejsc na trasie jest bez wątpienia oaza Sakura (Skoura). W jej pobliżu wzniesiono kazbę Ait ben Moro, w której dziś działa hotel.

Casbah Ait ben MoroKazba Ait ben Moro; Źródło: Flickr

Ruszając z Warzazatu (Ouarzazate) dawnej siedziby francuskiej Legii Cudzoziemskiej warto jeszcze przystanąć i rzucić okiem na katolicki kościół, nad którym pieczę sprawują zakonnice. Do dziś czuć tu przeszłość miasta, które niegdyś było punktem przez który wędrowały karawany kierując się do Marrakeszu i Fezu. To właśnie w tutejszych oazach biją źródła wody, w którą zaoptywali się mieszkańcy całego regionu. Warzazat aż do XX w. było de facto biedną miejscowością, gdzie w kazbach zamieszkiwali Berberowie.

Casbah  Ouarzazate Marokańskie Ouarzazate

Kazba i miasto Ouarzazate; Źródło: Flickr

Dalsze kilometry pozwalają dotrzeć do miejscowości Sakura. Położona 40 km dalej osada wedle wszystkich danych powstała w XVII w., kiedy to na tem teren dotarł Jakub Islmail. Miejscowi wiedzą jednak swoje… W kółko powtarzają, że Sakura to pozostałość po ponowaniu Jakuba al-Mansura z XII stulecia…

Oaza Sakura to miejsce gdzie tuż przy szosie przycupnęło kilka kazb. Choćby XII w. bin Maru, której odrestaurowanie pozwoliło uruchomić w niej hotel. Widać z niej kolejny okaz kazbę Amirhidl, która nazwę zaczerpnęła od przepływającej tu rzeki. Ta datowana na XVII w. kazba należała do wpływej rodziny Glawich, która sprawowała pieczę nad Marokiem aż do lat 50. XX w.! Ciekawe kazby w okolicy to: Dar Ajt Sidial-Mati, Bin Amar i Ajt Bin Amu.

Same kazby to nic innego jak budynki mieszkalno-obronne, choć często sprawiałały też funckję spichlerzy zboża. Niektóre bogato zdobione budynki były wyznacznikiem bogactwa rodzin.

Jedna z jej odnóg prowadzi do kazby Aid Ajt Bin Haddu. Jadąc drogą przeprawić trzeba się przez rzekę Mellah. Tutejszą kazbę stworzono z czerwonej gliny na której widoczne są zdobienia. To jedna z najbrdziej wiekowych i najładniej prezentujących się twierdz obronnych na świecie! Ulokowana na stromym zboczu doliny rzeki Ounila było polem działania wielu filmowców, szukających pięknych krajobrazów do swych kinowych dzieł. Zresztą okolicę tę w 19632 zaprezentowano szerokiej publiczności za sprawą słynnego „Lawrence'a z Arabii”. Później był też arena na której tworzono ujęcia „Gladiatora ” i „Mumii”. Nieco dalej na północ położona jest kazba Tamdaght, skąd droga prowadzi do Telwetu (Telouet)

Kazba TamdaghtKazba Tamdaght; Źródło: Flickr

Za Warzazat w XVIII stuleciu wziesiono kazbę Taourirt. W tutejszym, jednym z najbardziej okazałych pałaców rezydowała rodzina Glawich z berberyjski, wodzem Thamim al Glawim na czele, który już po 100 latach poddała kazbę przebudowie. Do dziś zachowały się w nim cedrowe sufity z rzeźbioną polichromią. Widać gładkie mury, serie łuków, oraz geometrycznie uporządkowanie dodatki. W oknach odrobinę intymności zapewniała muszarba – ozdobna krata z drewna. Nad całością górują wieżyczki. Władze należycie zadbały o swe dziedzictwo historyczne odnawiając kazbę i wpisując ją na listę zabytów.

Cazbah Taourirt

Kazba Taourirt; Źródło: Flickr

Uliczki casbah Taourirt

Uliczki kazby Taourirt; Źródło: Flickr

Casbah Tiffoultoute

Na południowy wschód od Taourirt wznoszą się zabudowania kazby XVII w. kazby Tiffoultoute. Z przerobionej na restaurację budowli rozciąga się wspaniały widok na góry Atlas. Niedaleko ulokowana jest oaza Fint. Źródło: Flickr

Od Warzatu na południowy-wschód szosa przebiega przez wzgórza, przecięte czarnym wąwozem dochodzący do oazy Agdz małego miasta słynącego z ozdobionego dywanami targu. W jego pobliżu zobaczyć można kolejna kazbę.

Casbah Caïd Ali w AgdzKazba Caïd Ali w Agdz; Źródło: Flickr

Ruszając dalej na wschód droga dociera do kolejnej kazby – Timiderte. Ta położona na uboczu sprawia wrażenie twierdzy. Dalej droga rozwidla się w Tansikht. Północna odnoga prowadz do Tazzarine oraz Alnif. W efekcie docierając do doliny Tafilalt i dalej do Nkob – oazy Berberówz plemienia Ait Atta, by dotrzeć do Tazzarine położonego w dolinie miasteczka. Ścieżka wiedzie też przez południowe stoki Dżabal Sarhro.

Na południe dojechać można do miasta Zagora słynącego z największego targu w południowym Maroku. To tu dawniej krzyżowały się najważniejsze szlaki handlowe, to tu zatrzymywały się karawany wielbłądów, by odpocząć przed dalszą podróżą. Berberowie pojawili się tu już w XI w., zakładając kazby w tej pustynnej okolicy. Będąc tu nie sposób nie zauwazyć różowego odcienia ścian, pochodzącego od rozcieńczonej… zwierzęcą krwią gliny.

Stąd już tylkpo rzut kamieniem do Tamegrut (Tamegroute) – miasta będacego dużym ośrodkie, religijnym sufitów, z medrasą z XVII w. To właśnie z tego okresu pochodzi większośc tutejszych meczetów z białymi mineratami.

Magiczne wąwozy Maroka

To właśnie one stanowią o wyjątkowości tutejszej drogi. Wąwóz Dades, położony na północ od poprzedniej lokalizacji to miejsce którym z gór Atlas wypływa rzeka Dades. Kręta, asfaltowa szosa ciągnnie się około 25 km, aż do ujścia rzeki znajduje w mieście Boumalne. Podróż tą okolica pozwala rzuić okiem na poteżne formacje skalne, oraz co oczywiste kazby. Ich panorama zachwyca szczególnie z tarasu widokowego ulokowanego w jednym z najbardziej krętych odcinkow całej drogi.

Dolina Dades na trasie Drogi Tysiąca KazbDolina Dades; Źródło: Flickr

Wąwóz DadesWąwóz Dades; Źródło: Flickr

Dalej kanion prowadzi do Boumlne de Dades, bramy do pasma Dżabal Saghru. Trasa długości 63 km do Msemrir, a jej pokonanie bez napędu na czery koła jest niemozliwe! Wijąca się serpentynami szosa wymaga ciągłęgo skupienia. W przeciwnym razie łatwo otrzec karoserię o barierkę. Barierkę, która de facto stanowi… psychologiczne wsparcie. Najechanie nań i tak skończy się spadkiem w 12-metrową przepaść…

W głąb wąwozu Dades dostać się można jadąc wąską i dość krętą drogą R704. Mijając gaje palmowe, oliwkowe i figowce ma się wrażenie zespolenia z naturą. Wijąca się wzdłuż kanionu szosa pełna zakrętów i nawrotów sprzyja niespiesznej jeździe, a tym samym podziwianiu piękna skał.

Jazda samochodem pozwala zobaczyć należące do rodu Glawich kazby Ajt Mutad oraz wioskę Ajt Tjul w której w górę także strzela kazba (Ajt Tjul). Stąd droga zaczyna się wznosić, by po przekroczeniu koryta rzeki dotrzeć do wąwozu Sidi Bu Bakir.

Nie wolno tu pominąć Tamlalt! Wioski, wokół której wypiętrzyły się formacje skalne. Wąziutkie skały nazwyame są przez miejscowych „wzgórzami ludzkich ciał” bądź „doliną palców wskazujących”. Wielkie konstrukcje przenioła w to miejsce płynnąca tu szerokim strumienem i posiadająca ogromna siłe woda. Choć legenda mówi, że w owe skły zostali zamienieni obeni na przyjecoiu weselnym goście. Sprawcą tej tragedii był sam Allah, którem nie przypadło do gustu zachowanie panny młodej podczas „imprezy”.

TamlaltTamlalt; Źródło: Flickr

Mawiają, że dopiero docierając dalej widać pełnię piękna tutejszej okolicy. Roztaczające się widoki na pionowe ściany i szumiąca w dole kanionu rzekę a przede wszystkim wijąca się niebezpiecznie serpentynami bardzo stroma droga to esenscja poruszania się po Drodze Kazb. Asfaltowa nawierzchnia prowadzi do wioski Muisamrir.

Okolice Todra

Przez położony bardziej na wschodzie wąwóz Todra przetaczają się wody rzeki, zasilane spływającym z gór Atlas topniejącym lodem. Jego ściany cochodzą do 300 metrów wysokości! Zaczynający się w mieście Tinghir wąwóz, wyżłobiony przez płynącą tysiącami lat wodę prowadzi przez czerwone ściany, które zwężając się biegnie przez malutki przesmyk, gdzie za dnia niemal nie dociera światło! Na szczęści asfaltowa nawierchnia sprawia, że podróż nie nastręczna problemów. Tinghir nie jest miejscowościa o zwartej zabydownie, raczej można je okreslić jako ciąg osad wzdłuż rzeki Todry. Tutejsze domy stworzone z jaskrawoczerwonego pise – mieszaniny gliny wydobytej właśnie z wąwozu i słomy.

Tinghir

Widok naTinghir; Źródło: Flickr

Wchodząca w wąwód droga R703 przebiej wpierw zachodnią cześcią doliny, docierając w końcu do pięknie położonej waskiej gardzieli 15 km za Tinghirem. ściany ciągnącego się kilkaset metrów kanionu zwężając się tu prowadząc na wysokość 300 m. Dalej szosa pnie się w górę prowadząc do Tamtatuszt – berberyjskiej osady zabudowaną kazbami.

Z Tinerhitu droga prowadzi przez wzgórza do er-Raszidija gdzie siedzibę maja władze. Dalej droga prowadzi do miasta Erfud (Erfoud) – droga jest pięknie położona, najpierw opada ze wzgórz a potem wije się między wioskami.

Dalej droga dociera do położonej jeszcze bardziej na wschodzie Ar-Rissani – niegdyś skrzyżowania szlakow handlowych. Dziś słynie z wielkich gajów daktylowych i grobowca Mulaj Alego Ben Raszida – założyciela dynastii Alawitów. Dalej jest Silijmassa założona przez arabskiego generała w VIII w. Koniec drogi to miasteczko Figig (Figuig) z palmami daktyli i ogrodami nawadnianymi labiryntem kanałów.

Wracając do Warzazatu – jest tu również skrzyżowanie z drogą P32, która biegnie między Antyatlasem a szczytami Dżabal Sirua. Ta wulkaniczna góra sięga 3304 m n.p.m.

Poruszając się w przeciwnym kierunku, na zachód dotrzeć można do Taliouine, gdzie zobaczyć można ruinę kazby Glawich – stale zamieszkana przez potomków służby. Nieopodal zerknąć można na Askaoun z którego droga P32 prowdzi na zachód do Aoulouz.

Casbah - Taliouine

Kazba w Taliouine; Źródło: Flickr

Z Taliouine droga dotrzec można do Tarudant (Taroudannt) gdzie jest ciekawy Palais Salem oraz Bab Kasbah. Z Tarudantu droga 7025 na południe biegnie do Irherm przez masyw Dżabal Aklim. Dalej na południe dociera się d miejscowości Tata, a z niej do Tissnit i Foum Zguid już asfaltowową droga prowadzącą na wschód. Na zachód zaś od Taty szosa wiedzie do Kulmim – wrót do Sahary Zachodniej. Zaś zjazd na północ na P30 prowadzi przez Tiznit do Agadiru.

Kazba TaroudanntCasbah TaroudanntKazba w Taroudannt; Źródło: Flickr

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *